Tải báo cáo
Báo cáo Khảo sát Doanh nghiệp Gia đình Việt Nam năm 2023
Chuyển đổi để xây dựng niềm tin
Thế giới hậu COVID đang đối mặt với nhiều thách thức do biến động địa chính trị và tác động kinh tế, khiến các doanh nghiệp phải chuyển hướng để tìm kiếm các cơ hội và thị trường chưa được khám phá và khai thác. Trong đó, các doanh nghiệp gia đình đã nhận thức rằng niềm tin là tài sản quý giá, là nền tảng cho sự thành công của doanh nghiệp và là điểm khác biệt quan trọng tạo nên lợi thế cạnh tranh hiện nay. Trong bối cảnh này, khái niệm niềm tin đã thay đổi, và công thức mới để xây dựng niềm tin cũng được đưa ra.
Khảo sát Doanh nghiệp gia đình năm 2023 của PwC nhấn mạnh việc rút ngắn “khoảng cách niềm tin” là chìa khóa để đảm bảo sự phát triển của các doanh nghiệp gia đình trong tương lai. Các doanh nghiệp gia đình hiện đang gặp khó khăn trong việc dành ưu tiên cho các yếu tố nền tảng để xây dựng niềm tin với tất cả các bên liên quan, bao gồm cả công chúng.
Trong báo cáo này, chúng tôi chia sẻ một công thức mới giúp xây dựng niềm tin, trong đó ưu tiên những gì quan trọng nhất đối với tất cả các bên liên quan, bao gồm tính minh bạch, truyền thông và trách nhiệm giải trình. Từ đó, doanh nghiệp có thể nâng cao uy tín, thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo một tương lai bền vững cho các doanh nghiệp gia đình.
Thông điệp từ cuộc khảo sát lần này rất rõ ràng: không chỉ thực hiện những thay đổi có tính chất chuyển đổi để xây dựng niềm tin, các doanh nghiệp gia đình cần phải thể hiện các giá trị của mình thông qua những nỗ lực cụ thể và truyền đạt một cách rõ ràng với các bên liên quan, bao gồm khách hàng, nhân viên, thành viên gia đình và cả công chúng nói chung.
Johnathan Ooi
Phó Tổng giám đốc, Lãnh đạo Dịch vụ Doanh nghiệp Tư nhân và Gia đình, PwC Việt Nam
Phần 1: Các doanh nghiệp gia đình Việt Nam đang phải đối mặt với ‘khoảng cách niềm tin’
Các DNGĐ Việt Nam hiểu rằng xây dựng niềm tin là vấn đề quan trọng. Khách hàng (75%), nhân viên (61%) và nhà đầu tư (61%) là những đối tượng quan trọng nhất đối với DNGĐ để xây dựng niềm tin. Trong đó, đạt được sự tin tưởng và lòng trung thành của khách hàng là điều cốt yếu đối với bất kỳ doanh nghiệp nào để thành công lâu dài.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là niềm tin của các thành viên trong gia đình được xem là ít quan trọng hơn (28%), thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu (63%) và Châu Á - Thái Bình Dương (54%).
Có khoảng cách niềm tin giữa doanh nghiệp và các bên liên quan chính
Khảo sát của chúng tôi cho thấy các DNGĐ Việt Nam, cũng giống như các DNGĐ trên toàn cầu và khu vực, đang phải đối mặt với sự thiếu hụt niềm tin. Cụ thể là, các DNGĐ đều đề cao sự tín nhiệm của khách hàng, nhân viên và nhà đầu tư, nhưng họ cho rằng doanh nghiệp chưa hoàn toàn giành được niềm tin từ các bên liên quan chủ chốt này. Rõ ràng các DNGĐ cần phải thu hẹp khoảng cách niềm tin giữa DNGĐ và các bên liên quan chính.
Chúng ta không được bỏ qua tầm quan trọng của niềm tin trong chính nội bộ DNGĐ. Khảo sát của chúng tôi cho thấy, nhìn chung, khoảng 40% số người được hỏi thừa nhận mức độ tin tưởng thấp giữa các thành viên trong gia đình, đặc biệt là giữa thế hệ kế nghiệp (NextGen) và thế hệ đương nhiệm; và giữa các thành viên hội đồng quản trị với những người khác.
Phần 2: Xây dựng niềm tin với các bên liên quan
Để thu hẹp khoảng cách niềm tin, các DNGĐ cần nắm bắt nhu cầu của các bên liên quan và
ưu tiên các nền tảng cơ bản để xây dựng niềm tin với từng bên. DNGĐ cũng cần lưu ý rằng các bên liên quan khác nhau có thể có những kỳ vọng khác nhau, vì thế cách xây dựng niềm tin cũng có thể khác nhau.
Để xây dựng được niềm tin, các DNGĐ cần phải làm tốt hơn nữa trong hành động lẫn truyền thông. Mục tiêu là thể hiện nỗ lực với các bên liên quan và truyền tải thông điệp một cách nhất quán.
Xây dựng niềm tin với Khách hàng
Tái ưu tiên ESG để nắm bắt các cơ hội xanh
Không chỉ tích cực lắng nghe khách hàng, các DNGĐ cần chứng tỏ họ có thể đáp ứng được kỳ vọng của khách hàng, vượt ra ngoài các yêu cầu cơ bản về chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Khảo sát cho thấy các DNGĐ Việt Nam vẫn chưa thực sự chú trọng đến các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị (ESG) và sự đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI).
Khi được yêu cầu xếp hạng năm ưu tiên hàng đầu trong hai năm tới, DNGĐ xếp ESG va DEI hạng ưu tiên thấp:
- Chỉ 17% số người được hỏi chọn tăng cường trách nhiệm xã hội của tổ chức; và
- Chỉ 6% chọn cải thiện kết quả thực hiện liên quan đến tính đa dạng và hòa nhập
- Không ai chọn giảm phát thải carbon của tổ chức và hỗ trợ cộng đồng địa phương
Xây dựng niềm tin với Nhà đầu tư
Để đáp ứng kỳ vọng của các nhà đầu tư, doanh nghiệp cần cân đối các KPI ngắn hạn
Khảo sát Nhà đầu tư toàn cầu của PwC cho thấy các nhà đầu tư xem đổi mới sáng tạo và hiệu quả tài chính là hai lĩnh vực ưu tiên nhất đối với các doanh nghiệp. Trong 5 năm tới, để đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu và các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng tăng, các nhà đầu tư tin rằng các doanh nghiệp cần cải thiện năng lực quản lý biến đổi khí hậu, đổi mới sáng tạo và công bố báo cáo về những nỗ lực này.
Trong hai năm tới, các DNGĐ Việt Nam ưu tiên cải thiện năng lực kỹ thuật số (58%) và tái tư duy hoạt động kinh doanh, cân nhắc thay đổi/điều chỉnh mô hình kinh doanh (50%). Cả hai tỷ lệ này đều cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu và khu vực. Tuy nhiên, họ thừa nhận ít tập trung vào ESG và đổi mới sáng tạo/nghiên cứu & phát triển.
Xây dựng niềm tin với Nhân viên
Củng cố niềm tin nội bộ
Niềm tin phải được xây dựng từ bên trong. Và doanh nghiệp sẽ không được khách hàng tin tưởng nếu không được nhân viên tin tưởng. Theo Khảo sát Tương lai của việc làm và kỹ năng của PwC, các công ty tích cực tạo cơ hội cho nhân viên trau dồi kỹ năng sẽ có khả năng đạt doanh thu cao hơn và thường thành công hơn trong việc thu hút và giữ chân nhân tài.
Các DNGĐ Việt Nam cũng nhận thấy tầm quan trọng của việc xây dựng niềm tin với nhân viên. Điều này thể hiện qua việc có tới 50% doanh nghiệp tin rằng họ đã có được sự toàn tâm toàn ý của nhân viên và 39% cho biết tăng cường niềm tin với nhân viên nằm trong 5 ưu tiên hàng đầu của doanh nghiệp trong hai năm tới. Các doanh nghiệp này đã và đang nỗ lực xây dựng niềm tin với nhân viên, đặc biệt thông qua các chương trình khuyến khích nhân viên và xây dựng văn hóa trách nhiệm giải trình.
Xây dựng niềm tin với Thành viên trong gia đình
Tăng cường sự tin tưởng thông qua cơ cấu quản trị chính thức và trao đổi thông tin minh bạch
Các DNGĐ cần tạo ra một hệ thống rõ ràng cho phép các thành viên trong gia đình thảo luận cởi mở và quản lý các xung đột trong gia đình. Điều này có thể được thực hiện thông qua:
- Cấu trúc quản trị chính thức: Một tín hiệu tích cực đó là có tới 83% số người được hỏi cho biết đã áp dụng một số chính sách quản trị trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, chỉ một nửa cho rằng họ có cơ cấu quản trị rõ ràng. Vẫn còn nhiều điểm DNGĐ cần cải thiện, chẳng hạn như cần xây quy tắc/giao thức tương tác trong gia đình (28%) và cơ chế giải quyết xung đột (25%).
- Thông tin minh bạch: Mức độ tương tác giữa các thành viên trong gia đình khá cao nhưng chỉ 42% cho biết thông tin liên quan được chia sẻ một cách minh bạch và kịp thời giữa các thành viên trong gia đình (thấp hơn so với mức trung bình 65% trên toàn cầu và 58% ở khu vực).
Phần 3: Hướng chuyển đổi mới cho các doanh nghiệp gia đình để xây dựng niềm tin
Xây dựng niềm tin ngày nay đòi hỏi một cách tiếp cận mang tính chuyển đổi.
Thật may niềm tin là hữu hình và có thể được xây dựng một cách có hệ thống. Tuy nhiên nếu các DNGĐ muốn bảo vệ lợi thế dựa trên niềm tin thì cần phải chuyển đổi - một thực tế mà nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp vốn đã nhận biết.
Để bảo vệ di sản gia đình, các DNGĐ cần mở rộng trọng tâm và làm quen với cách tiếp cận mới mang tính chuyển đổi để xây dựng niềm tin.
