Khảo sát CEO Toàn cầu thường niên lần thứ 29 – Khu vực châu Á – Thái Bình Dương
Các CEO khu vực Châu Á – Thái Bình Dương bước vào năm 2026 trong bối cảnh khả năng chống chịu đang chịu nhiều thử thách, đồng thời quá trình tái tạo và đổi mới đang được triển khai. Khảo sát năm nay được thực hiện với sự tham gia của 1.766 CEO tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, trong khuôn khổ Khảo sát CEO Toàn cầu lần thứ 29 của PwC, với tổng số 4.454 CEO đến từ 95 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hướng tới năm 2026, các nhà lãnh đạo đang phải đối mặt với những áp lực ngày càng gia tăng, đặt ra nhiều thách thức đối với năng lực thích ứng và khả năng phục hồi của doanh nghiệp.
Trong bức tranh toàn cầu đầy biến động, Khảo sát CEO Toàn cầu thường niên lần thứ 29 của PwC chỉ ra thách thức trọng yếu đối với các nhà lãnh đạo: cân bằng giữa việc quản lý rủi ro ngày càng gia tăng trong khi thiết lập nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững trong tương lai. Việt Nam hiện đang đứng trước một cơ hội hiếm có. Giữa bối cảnh thận trọng của khu vực, Việt Nam được xem là một trong ba điểm đến đầu tư hàng đầu của các CEO khu vực Châu Á -Thái Bình Dương, đồng thời trở thành mắt xích chiến lược trong quá trình tái cấu trúc thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Để tận dụng tối đa cơ hội này, các doanh nghiệp cần hành động một cách quyết đoán.Việc củng cố nền tảng về dữ liệu, nhân lực và quản trị là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa trí tuệ nhân tạo (AI) từ kỳ vọng thành giá trị thực tiễn. Song song đó, an ninh mạng không còn là vấn đề mang tính kỹ thuật đơn lẻ, mà phải được đặt ở vị trí ưu tiên trong chiến lược của doanh nghiệp. Trên hết, các nhà lãnh đạo cần đồng thời cân bằng hai nhiệm vụ then chốt: nâng cao khả năng chống chịu trong ngắn hạn và chủ động tái cấu trúc tổ chức để đón đầu tương lai.
Mặc dù thách thức ngày càng gia tăng, tiềm năng dành cho các doanh nghiệp Việt Nam biết hành động với tầm nhìn xa là rất lớn. Những doanh nghiệp đầu tư sớm, mạnh dạn thích ứng và dẫn dắt bằng mục tiêu rõ ràng có thể biến sự bất ổn thành nguồn lợi thế lâu dài.
Tại PwC Việt Nam, chúng tôi cam kết hỗ trợ các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trên hành trình này - giúp doanh nghiệp vượt qua sự phức tạp, nắm bắt cơ hội và biến những áp lực hiện tại thành sự tiến bộ bền vững. Đối với những nhà lãnh đạo sẵn sàng hành động, phần thưởng không chỉ là sự tăng trưởng mà còn là sự thành công lâu dài. Tôi mong đợi cùng đối thoại với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp về triển vọng phát triển sắp tới.
Triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2026 dự kiến duy trì tăng trưởng GDP ổn định ở mức 3,3%, được hỗ trợ bởi đầu tư công nghệ, điều kiện hỗ trợ tài chính thuận lợi và chiến lược thích nghi thương mại của các quốc gia. Tuy nhiên, bức tranh kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều áp lực mang tính cấu trúc, bao gồm căng thẳng địa chính trị kéo dài, nợ công gia tăng dự báo vượt quá 100% GDP, cùng rủi ro trên thị trường tài chính từ khả năng hình thành bong bóng tài sản tại các nền kinh tế mới nổi.
Trong bối cảnh thận trọng toàn cầu, Việt Nam nổi bật với tăng trưởng ấn tượng khi đạt GDP mức 8,02% trong năm 2025 và đặt mục tiêu tăng trưởng GDP quốc gia trong giai đoạn 2026 -2030 ở mức 10%. Đà tăng trưởng này được thúc đẩy bởi các động lực nội tại vững chắc: tiêu dùng ổn định nhờ các chính sách kích thích tài khóa, chi tiêu công cho hạ tầng dự kiến tăng 20-30%, cùng năng lực cạnh tranh xuất khẩu bền vững với mức tăng dự kiến 8% trong năm 2026.
Thách thức chiến lược hàng đầu đối với Việt Nam là duy trì cân bằng giữa tốc độ tăng trưởng nhanh và ổn định kinh tế vĩ mô.
Các CEO khu vực Châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục lạc quan về kinh tế toàn cầu, thận trọng với doanh thu trong ngắn hạn. Mức độ tự tin được cải thiện trong tầm nhìn ba năm, phản ánh kỳ vọng rằng các thị trường sẽ trở lại bình thường và các khoản đầu tư chiến lược liên tục trong chuyển đổi số, AI và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng sẽ bắt đầu mang lại hiệu quả.
Xu hướng đầu tư thận trọng đang lan rộng trong cộng đồng CEO khu vực Châu Á –Thái Bình Dương. Điều này được thể hiện qua sự giảm mạnh trong ý định mua bán và sáp nhập (M&A) cũng như thực tế rằng 60% CEO không có kế hoạch đầu tư quốc tế mới trong 12 tháng tới, tăng đáng kể so với mức 44% của năm trước.
Dữ liệu cho thấy rõ điều này khi Hoa Kỳ (42%), Việt Nam (15%) và Trung Quốc đại lục (14%) đứng đầu danh sách ba điểm đến đầu tư hàng đầu. Sức hút đầu tư vào Việt Nam ghi nhận bước tiến nổi bật khi tỷ lệ quan tâm từ nhà đầu tư gần như tăng gấp đôi, từ 8% lên 15% chỉ trong một năm. Động lực tăng trưởng này đến từ vai trò trung tâm của Việt Nam trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng (Trung Quốc+1), chính sách hỗ trợ nhất quán của Chính phủ và sự gia tăng thương mại nội khối, đặc biệt khối Đông Nam Á (ASEAN+).
Khi mức độ biến động gia tăng, các CEO đang nỗ lực cân bằng giữa yêu cầu củng cố khả năng chống chịu trong ngắn hạn và nhu cầu tái tạo để tạo giá trị trong dài hạn. Các phần tiếp theo tập trung phân tích ba chủ đề then chốt đang định hình các quyết định lãnh đạo hiện nay, đồng thời làm rõ những bước đi chiến lược cần thiết để chuyển hóa áp lực thành động lực tăng trưởng.
Rủi ro an ninh mạng, bất định thương mại và biến động vĩ mô đang gia tăng, buộc lãnh đạo phải củng cố khả năng chống chịu và bảo vệ hiệu quả hoạt động trong ngắn hạn.
Đọc thêmDù AI đang tạo ra tác động với một số tổ chức, nhiều doanh nghiệp vẫn bị giới hạn bởi các khoảng trống nền tảng - làm nới rộng khoảng cách hiệu quả.
Đọc thêmKhi vốn và sự tập trung của lãnh đạo bị phân tán, thách thức là tạo dư địa để vượt ra khỏi thế phòng thủ và chủ động định hình các nguồn kiến tạo giá trị trong tương lai.
Đọc thêmCác CEO khu vực ngày càng nhận thức rõ hơn về mức độ nghiêm trọng của các mối đe dọa, trong đó, rủi ro an ninh mạng hiện là mối quan tâm chính. Kết quả khảo sát năm 2026 cho thấy 39% lãnh đạo đánh giá tác động rủi ro ở mức cao hoặc cực kỳ cao – tăng đáng kể so với 23% vào năm 2025 và vượt qua các rủi ro lớn khác như lạm phát (33%) và biến động kinh tế vĩ mô (33%). Sự chuyển dịch rõ ràng này không chỉ cho thấy rủi ro an ninh mạng đang là mối đe dọa hàng đầu, mà còn trở thành mối nguy gia tăng nhanh chóng và tách biệt khỏi các áp lực kinh tế khác.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này bắt nguồn từ hệ sinh thái kỹ thuật số đang phát triển mạnh mẽ tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – bao gồm số hóa nhanh chóng, áp dụng điện toán đám mây và chuỗi cung ứng phức tạp – đang mở rộng bề mặt tấn công, vượt qua khả năng ứng phó của nhiều doanh nghiệp. Các quy định xuyên biên giới rời rạc càng làm phức tạp thêm nỗ lực xây dựng khả năng phòng thủ an ninh mạng hiệu quả và đồng bộ.
Tác động của xu hướng khu vực này lên Việt Nam rất rõ nét. Là nền kinh tế số phát triển nhanh, Việt Nam đang trở thành mục tiêu thường xuyên của các cuộc tấn công mạng, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech), sản xuất và xuất khẩu. Việc ưu tiên đầu tư vào an ninh mạng và xây dựng khả năng phục hồi không chỉ làv ấn đề tuân thủ, mà còn là chiến lược để bảo vệ hoạt động kinh doanhvà tài chính trước những mối đe dọa tiềm ẩn.
Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương thể hiện khả năng chống chịuđáng chú ý trước các thuế quan thương mại. Mặc dù mức độ lo ngại vẫn cao hơn so với các khu vực khác, nhưng chỉ chưa đến một phần tư (24%) các CEO cảm thấy bị ảnh hưởng nặng nề. Điều này còn được phản ánh qua kỳ vọng lợi nhuận, khi đa số (51%) dự đoán biên lợi nhuận ròng của họ sẽ không thay đổi đáng kể trong 12 tháng tới.
Khả năng chống chịu này không phải là thụ động,mà là kết quả của sự thích ứng chiến lược chủ động khi các tổ chức tái định hướng chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy quan hệ đối tác nội khu vực sâu sắc hơn. Sự phát triển hành lang Trung Quốc –ASEAN, ví dụ như các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang thiết lập các trung tâm sản xuất tại Đông Nam Á để phục vụ nhu cầu trong khu vực, là minh chứng rõ ràng cho xu hướng này.
Dù bị áp mức thuế 20% từ Hoa Kỳ, nền kinh tế Việt Nam vẫn thể hiện sự bền bỉ rõ rệt trong năm 2025, với tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 17% và xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng gần 28%, theo số liệu từ Hải quan Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu quả tích cực này chủ yếu nhờ vào các biện pháp tạm thời như tăng xuất khẩu trước thời điểm áp thuế và các miễn trừ quan trọng ở một số ngành, che khuất phần nào tác động ban đầu của thuế quan.
Dữ liệu này có thể chưa phản ánh đầy đủ mối lo ngại sâu sắc từ thực tế. Khảo sát của PwC cho thấy có tới 86% doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam đang chuẩn bị đối mặt với những tác động tiêu cực trong tương lai.
Sự lo ngại này tập trung vào năm 2026, khi tác động toàn diện của thuế quan dự kiến sẽ được thể hiện rõ ràng mà không còn các biện pháp hỗ trợ tạm thời. Điều này đặt ra nguy cơ nghiêm trọng đối với các ngành then chốt như dệt may, đồ gỗ và nông nghiệp – một rủi ro càng trở nên phức tạp hơn khi Hoa Kỳ tăng cường giám sát việc trung chuyển hàng hóa và có thể dẫn đến những biện pháp xử phạt nghiêm khắc hơn.
Bước đi tiếp theo cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam: Biến bất định thành lựa chọn chiến lược
|
Khả năng chống chịu không chỉ đơn thuần là lớp phòng thủ - bảo vệ cho những gì chúng ta đang sở hữu. Trong giai đoạn phát triển mới của Việt Nam, khả năng chống chịu còn là năng lực chủ động kiến tạo: khai thác công nghệ, đa dạng hóa nguồn lực và xây dựng các quan hệ đối tác chiến lược, để vượt qua thách thức trước mắt và định hình tương lai với lợi thế cạnh tranh bền vững.
Các CEO trong khu vực Châu Á –Thái Bình Dương ghi nhận AI mang lại lợi ích thiết thực về doanh thu (39%) và chi phí (26%), tuy nhiên tác động vẫn chưa đồng đều. Một khoảng cách hiệu suất rõ nét đang hình thành giữa nhóm doanh nghiệp dẫn đầuvà đa số các doanh nghiệp còn lại, vốn hạn chế về mặt lợi nhuận tài chính.
Sự chênh lệch này xuất phát từ một khoảng cách quan trọng giữa chiến lược có chủ ý và nền tảng thực tế. Nhiều doanh nghiệp thể hiện tốt ở các yếu tố thúc đẩy dựa trên ý định như văn hóa, môi trường công nghệ và chiến lược/lộ trình AI, nhưng số doanh nghiệp sở hữu nền tảng thực tế để biến việc áp dụng thành giá trị bền vững lại thấp hơn.
Dữ liệu cho thấy một thực tế rõ ràng: các tổ chức sở hữu nền tảng AI vững chắc có khả năng đạt mức tăng trưởng doanh thu và giảm chi phí gấp đôi. Thông điệp rõ ràng đưa ra rằng: giá trị luôn bắt nguồn từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và bài bản.
Bước ngoặt công nghệ cũng đang tái định hình lực lượng lao động một cách sâu sắc. Các CEO dự báo sự giảm sút của cácvị trí cấp thấp do đã tự động hóa được cáccông việc hàng ngày, dẫn đến việc cần tái cấu trúc lộ trình phát triển cho người mới vào nghề. Ngược lại, các vị trí cấp trung được kỳ vọng sẽ tăng trưởng, nhấn mạnh vai trò quan trọng của sự giám sát, phán đoán và quản lý rủi ro của con người trong môi trường làm việc được hỗ trợ bởi AI.
Bước đi tiếp theo cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam: Chuyển hóa tiềm năng AI thành hiệu quả
|
Trước đây, AI chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ. Hiện tại, AI tác nhân đang trở thành lực lượng lao động. Để chuyển đổi nguồn lực mạnh mẽ này, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là yếu tố then chốt biến chi phí thành lợi thế cạnh tranh lâu dài.”
Nhu cầu đổi mới tái tạo hiện là ưu tiên hàng đầu của các CEO tại Châu Á Thái Bình Dương, những người cùng chung mối lo ngại với các CEO toàn cầu về tốc độ thay đổi của công nghệ và sự bền vững lâu dài của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế là các doanh nghiệp chỉ đang dồn nguồn lực vào hoạt động ngắn hạn.
Tập trung vào khả năng chống chịu ngắn hạnHành vi của các CEO hiện nay cho thấy sự ưu tiên rõ nét trong việc quản lý biến động ngắn hạn, thay vì tập trung vào các khoản đầu chuyển đổi dài hạn. Thái độ thận trọng này được thể hiện qua:
|
Tham vọng dịch chuyển hướng tới giá trị tương laiQuan điểm thận trọng trong ngắn hạn tương phản với bằng chứng cho thấy việc mở rộng chiến lược mang lại lợi nhuận đáng kể. Thực tiễn cho thấy 61% nhà lãnh đạo từng mở rộng sang lĩnh vực mới khẳng định những hoạt động này đóng góp trên 10% doanh thu. Thông điệp rõ ràng: Giá trị vẫn đang dịch chuyển. Nhưng trong bối cảnh biến động mạnh và quy tắc thị trường liên tục thay đổi, các CEO đang ưu tiên khả năng phục hồi hiện tại trong khi chuẩn bị chuyển sang các nguồn giá trị mới trong tương lai. Điều tích cực là ý định mở rộng trong tương lai đã có bước tiến rõ ràng. Hơn một phần ba (37%) CEO tại Châu Á – Thái Bình Dương dự kiến mở rộng ra ngoài giới hạn truyền thống trong vòng ba năm tới. Họ tập trung vào các ngành lân cận có tốc độ tăng trưởng cao, cụ thể là:
|
Bước đi tiếp theo cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam: Tái tạo để vượt trộiMột cánh cửa quan trọng đang mở ra cho doanh nghiệp Việt Nam. Các “Hành lang Giá trị” mới đang dần hình thành trong khu vực, cùng với các chính sách trong nước đang thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ cho cả khối nhà nước và khối tư nhân. Để tận dụng tối đa cơ hội này, doanh nghiệp cần đồng thời mở rộng chiến lược và tái định hình căn bản mô hình kinh doanh.
|
Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, khó khăn lớn nhất không phải là chi phí cho sự đổi mới, mà là cái giá đắt đỏ của việc bị tụt lại phía sau. Thách thức thật sự dành cho các nhà lãnh đạo là tạo ra không gian tư duy rộng mở, vượt qua áp lực ngắn hạn, từ đó đưa ra những quyết định chiến lược rõ ràng về con đường phát triển tiếp theo của doanh nghiệp.
Contact us if you would like more information
Johnathan Ooi Siew Loke
Partner, Deals and Consulting Services Leader, PwC Vietnam
Tel: +84 28 3823 0796