Chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn: Xu hướng thiết yếu mà mọi doanh nghiệp cần xem xét

Điểm nhấn chính

• Động lực cho quá trình chuyển đổi – Trong bối cảnh nền kinh tế đầy thách thức với lạm phát cao và rủi ro tỷ giá, các doanh nghiệp đang tiến hành chuyển đổi chức năng nguồn vốn với tinh thần năng động và đổi mới. Tập trung vào việc tự động hóa các quy trình, tối ưu hóa vận hành và tăng cường tuân thủ quy định, đây chính là bước ngoặt giúp Bộ phận Nguồn Vốn không chỉ là ‘hỗ trợ giao dịch’ mà thực sự trở thành lực lượng ‘chiến lược’ mạnh mẽ.
• Yếu tố then chốt trong chuyển đổi – Thành công không đến từ ngẫu nhiên mà từ việc tập trung vào bốn trụ cột vững chắc: Quản trị, Con người, Công nghệ và Quy trình. Đây là những thành tố nền tảng giúp Bộ phận Nguồn Vốn hòa nhập và hỗ trợ tuyệt vời cho các mục tiêu chiến lược, đồng thời tăng cường khả năng quản lý rủi ro và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong toàn tổ chức.
• Chuyển đổi thực hiện dựa trên mức độ trưởng thành – Chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn không chỉ là điểm đến, mà là một hành trình liên tục. Thông qua việc đánh giá mức độ trưởng thành, Bộ phận có thể thiết lập những chuẩn mực và xây dựng Mô hình Vận hành Mục tiêu (TOM) tối ưu. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chuyển mình từ ‘cấp độ Nền tảng’ đến tầm cao ‘Chiến lược’, đảm bảo sự kết nối và nâng cao hiệu quả hoạt động vượt bậc cho Bộ phận Nguồn Vốn.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và đầy thách thức – với lạm phát gia tăng, lãi suất leo thang, rủi ro tỷ giá và những biến động gần đây trong ngành ngân hàng – Bộ phận nguồn vốn đang từng bước vượt ra khỏi vai trò truyền thống của mình. Bộ phận này đang chuyển mình thành đối tác chiến lược, đóng góp tích cực vào việc tạo ra giá trị bền vững cho tổ chức. Theo Khảo sát Bộ phận Nguồn Vốn toàn cầu của PwC năm 2023, các đội ngũ nguồn vốn hàng đầu đang không ngừng nâng cao năng lực hoạt động, vượt ra ngoài phạm vi chức năng thông thường. Trọng tâm hiện nay bao gồm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng dòng tiền, củng cố bảng cân đối kế toán, xây dựng các dự báo kinh doanh chi tiết, cải thiện dòng tiền và hỗ trợ ra quyết định xuyên suốt các đơn vị kinh doanh – nhằm quản lý rủi ro tài chính và thương mại, đồng thời bảo vệ tài sản của doanh nghiệp.

Quá trình này được gọi là “Chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn” – đánh dấu sự dịch chuyển từ các chức năng mang tính hỗ trợ giao dịch sang các nhiệm vụ mang tính chất chiến lược, bao gồm tự động hóa quy trình, tập trung hóa vận hành, tăng cường khả năng thích ứng trước biến động và đảm bảo tuân thủ quy định. Mục tiêu của quá trình là mở rộng vai trò của Bộ phận Nguồn Vốn, đặt trọng tâm vào việc ra quyết định chiến lược và khai thác hiệu quả các phân tích dựa trên dữ liệu.

1. Tác động từ bối cảnh kinh tế vĩ mô

2. Nhu cầu vận hành nội tại trong doanh nghiệp

Trong bối cảnh kinh doanh tại Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng, các doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều sức ép vận hành phức tạp, thúc đẩy nhu cầu cấp thiết về chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn một cách toàn diện. Những thách thức nội tại dưới đây cho thấy tầm quan trọng của việc quản trị nguồn vốn hiệu quả nhằm nâng cao sự ổn định tài chính và hiệu suất vận hành.

1. Bốn phương diện nền tảng trong chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn

Để đảm bảo quá trình chuyển đổi mang lại giá trị lâu dài, doanh nghiệp cần tập trung vào hai ưu tiên chính:

Bốn phương diện nền tảng trong chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn

2. Năm cấp độ trưởng thành của Bộ phận Nguồn vốn – Doanh nghiệp đang ở cấp độ trưởng thành nào trong năm cấp độ của Bộ phận Nguồn vốn, và đâu là trạng thái mục tiêu mà doanh nghiệp hướng tới trên lộ trình chuyển đổi?

Mặc dù các yếu tố thúc đẩy chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn thường có sự tương đồng nhất định giữa các tổ chức và ngành nghề khác nhau, nhưng lộ trình chuyển đổi của mỗi doanh nghiệp lại có thể rất khác biệt, tùy thuộc vào bối cảnh và đặc thù riêng.

Vì vậy, để triển khai chuyển đổi hiệu quả, việc đánh giá mức độ trưởng thành hiện tại là rất cần thiết. Đánh giá này cung cấp cái nhìn sâu sắc về những khoảng trống trong quy trình, hệ thống kiểm soát, và công nghệ hiện tại, giúp các chuyên viên Nguồn vốn xác định và xây dựng Mô Hình Vận Hành Mục Tiêu (TOM) phù hợp. Lộ trình chuyển đổi sẽ được định hình dựa trên điểm khởi đầu hiện tại của Bộ phận Nguồn Vốn và trạng thái mục tiêu mà doanh nghiệp hướng tới.

Mô hình này được xây dựng dựa trên năm cấp độ trưởng thành rõ ràng, đóng vai trò là khung tham chiếu để đánh giá và nâng cao năng lực của Bộ phận Nguồn Vốn.

3. Các lộ trình Chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn

Ví dụ về một doanh nghiệp Việt Nam trong lộ trình nâng cấp từ Nền tảng lên Đang phát triển

Petrovietnam đã triển khai hệ thống Hoạch định Nguồn lực Doanh nghiệp (ERP), một sáng kiến cốt lõi trong chiến lược chuyển đổi số của tập đoàn.

Ví dụ về một tập đoàn trong khu vực trong lộ trình nâng cấp từ Đang phát triển lên Phát triển

Một tập đoàn sản xuất sản phẩm nông nghiệp đa quốc gia có trụ sở tại Singapore đã triển khai cải tổ hoạt động của Bộ phận Nguồn Vốn, hướng đến xây dựng hệ thống tập trung cho toàn bộ các đơn vị thành viên.

Ví dụ về một doanh nghiệp Việt Nam trong lộ trình nâng cấp từ Phát triển lên Nâng cao

FPT là tập đoàn công nghệ hoạt động toàn cầu với nhiều công ty con, quản lý các hoạt động tài chính phức tạp liên quan đến nhiều loại tiền tệ và chuẩn mực kế toán khác nhau.

Ví dụ về một doanh nghiệp Việt Nam trong lộ trình nâng cấp từ Nâng cao lên Chiến lược / Tối ưu hóa

Vingroup đang lên kế hoạch chuyển toàn bộ hệ thống SAP từ các trung tâm dữ liệu tại chỗ sang hạ tầng điện toán đám mây của Google Cloud. Việc chuyển đổi này nhằm tối ưu hóa các lĩnh vực như quản lý chuỗi cung ứng, hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), tài chính, quản lý nguồn nhân lực và vận hành sản xuất.

4. Các yếu tố quyết định thành công trong triển khai chuyển đổi

Khi doanh nghiệp từng bước thực hiện chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn, việc tập trung vào các yếu tố quyết định thành công là điều thiết yếu để đảm bảo tiến trình diễn ra như kỳ vọng, phù hợp với mục tiêu tổ chức và tạo ra giá trị bền vững cùng động lực lâu dài.

Lợi ích đạt được từ quá trình chuyển đổi

• Nâng cao chất lượng ra quyết định: Qua quá trình khai thác dữ liệu chuyên sâu, doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả hơn.
• Cải thiện quản lý rủi ro & giảm thiểu sai sót: Xây dựng nền tảng vững chắc để tăng trưởng, đồng thời giảm thiểu lỗi phát sinh từ quy trình thủ công.
• Nền tảng cho tăng trưởng tương lai: Việc thiết lập cấu trúc quản trị nguồn vốn bài bản đã tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững để cạnh tranh 
• Insight doanh nghiệp có thể hành động: Sau quá trình đánh giá, ban lãnh đạo đã rút ra được các thông tin thực tiễn và bài học kinh nghiệm để tổ chức và vận hành Bộ phận Nguồn Vốn một cách hiệu quả.
• Tăng cường khả năng hiển thị tiền: Bảng trực quan dòng tiền giúp cải thiện khả năng theo dõi và quản lý nguồn lực tài chính, đồng thời đóng vai trò là nền tảng để nâng cấp các tính năng của Hệ thống TMS phù hợp với nhu cầu vận hành.

Chuyển đổi Bộ phận Nguồn Vốn không chỉ là lựa chọn, mà còn là bước đi chiến lược tất yếu đối với các doanh nghiệp mong muốn đảm bảo sự thích ứng vững vàng trước các thách thức kinh tế. Đây là một cuộc hành trình dài hạn, một quá trình cải tiến không ngừng nghỉ, yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng và linh hoạt giữa nhiều yếu tố trong tổ chức.

Việc xây dựng một lộ trình chuyển đổi phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp chính là chìa khóa dẫn tới thành công. Bằng cách đánh giá mức độ trưởng thành hiện tại, doanh nghiệp có thể xác định rõ những điểm chưa tối ưu và điều chỉnh Mô hình Vận hành Mục tiêu (TOM) sao cho sát với những định hướng phát triển trước mắt và lâu dài.

Lộ trình chuyển đổi 5 cấp độ chúng tôi đề xuất sẽ là công cụ đắc lực hỗ trợ các doanh nghiệp, dù xuất phát từ điểm nào, tiến tới một quá trình nâng cấp từ Nền tảng đến Chiến lược. Phương pháp tiếp cận này không chỉ giúp doanh nghiệp củng cố và nâng cao hiệu suất hoạt động của Bộ phận Nguồn Vốn, mà còn mở rộng khả năng cạnh tranh và sự tuân thủ, từ đó tạo nên một nền tảng vững chắc cho sự phát triển không ngừng trong tương lai.