Tuân thủ CBAM có thể là một hành trình đầy thách thức. Với chuyên môn sâu rộng về Hải quan, CBAM và thương mại quốc tế, cùng mạng lưới PwC toàn cầu, PwC Việt Nam sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình chuyển đổi mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng bền vững hơn và sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu của CBAM.
Dịch vụ Tư vấn Cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon (CBAM)
CBAM là gì?
Cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon (CBAM) giải quyết các thách thức về khí hậu thông qua việc đặt ra mức định giá các-bon lên một số mặt hàng nhập khẩu có lượng phát thải cao, nhằm ngăn chặn tình trạng rò rỉ các-bon. Cơ chế này khuyến khích các doanh nghiệp toàn cầu giám sát và giảm phát thải các-bon trong toàn bộ hoạt động vận hành, đồng thời đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng cả trong và ngoài khu vực EU. Không chỉ dừng lại ở các doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp, người tiêu thụ các loại hàng hóa này cũng có thể phải đối mặt với mức giá cao hơn khi các nhà cung cấp chuyển giao chi phí CBAM vào giá thành sản phẩm, từ đó tác động đến kinh tế của toàn chuỗi cung ứng.
Một số quốc gia như Vương quốc Anh và Canada đang cân nhắc áp dụng CBAM. EU đã chính thức triển khai CBAM, bổ trợ cho Hệ thống giao dịch phát thải của Liên minh Châu Âu (EU ETS). Phạm vi áp dụng của CBAM ban đầu bao gồm cho các mặt hàng như xi măng, thép, nhôm, phân bón, điện năng và hydro. Ủy ban châu Âu gần đây cũng thông báo sẽ xem xét khả năng mở rộng phạm vi sang các sản phẩm hạ nguồn. Cơ chế này là một trong những yếu tố quan trọng trong hệ thống quy định và chính sách ngày càng mở rộng thuộc Thỏa thuận Xanh châu Âu (European Green Deal - EGD), từ đó thúc đẩy các công ty chuyển đổi sang các mô hình thực hành xanh hơn, đồng thời giúp họ định hình và vượt qua những thách thức phức tạp trong môi trường kinh doanh bền vững mới tại châu Âu.
Cơ chế CBAM của EU bắt đầu được triển khai từ năm 2023, với báo cáo đầu tiên phải nộp vào đầu năm 2024. Các nghĩa vụ tài chính đầy đủ sẽ bắt đầu áp dụng từ năm 2026 và được lộ trình hóa dần cho đến năm 2034 (trong đó, từ năm 2027 các doanh nghiệp sẽ phải thực hiện việc mua chứng chỉ CBAM). Khi các cơ chế như CBAM ngày càng trở nên phổ biến, các công ty buộc phải đổi mới sáng tạo và thích ứng. Việc tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững quốc tế, mà còn định vị lợi thế cạnh tranh của họ trong nền kinh tế phát thải thấp.
EU CBAM Explanatory
Các mặt hàng hiện thuộc phạm vi CBAM: xi măng, sắt (ví dụ: vít và bu lông), thép, nhôm, phân bón, điện năng và hydro. Danh sách đầy đủ có thể tìm thấy tại Phụ lục của Quy định CBAM.
Có KhôngTrao đổi với:
Ông Nguyễn Hoàng Nam
Lãnh đạo Dịch vụ Tư vấn Phát triển bền vững và Ứng phó với biến đổi khí hậu, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Kiểm toán, PwC Việt Nam
Để tìm hiểu thêm nội dung liên quan, hãy khám phá các ấn phẩm mới nhất của chúng tôi.
CBAM áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu của các doanh nghiệp nhập khẩu tại EU và các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có nghĩa vụ cung cấp dữ liệu phát thải chính xác, có thể xác minh cho khách hàng/doanh nghiệp nhập khẩu tại EU kể từ năm 2026. Hãy trả lời các câu hỏi sau để xác định mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp.
Hiểu rõ các yêu cầu quy định pháp lý liên quan là nền tảng để đạt được sự tuân thủ và đánh giá chi phí một cách hiệu quả. Việc thực hiện đánh giá tác động giúp xác định các chi phí có thể phát sinh và những thay đổi vận hành cần thiết theo yêu cầu của CBAM.
Có KhôngDữ liệu sẵn có và có thể cung cấp kịp thời là yếu tố then chốt để đảm bảo tính chính xác của báo cáo và tuân thủ CBAM. Khách hàng/doanh nghiệp nhập khẩu tại EU phải sử dụng dữ liệu nhập khẩu của mình và thu thập dữ liệu phát thải thực tế từ các nhà cung cấp ngoài EU (ví dụ: các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam). Các nhà cung cấp ngoài EU có trách nhiệm chuyển giao dữ liệu này cho khách hàng và đôi khi phải thu thập thêm từ các nhà cung cấp của chính mình.
Có KhôngNâng cao năng lực đội ngũ giúp từng thành viên hiểu rõ vai trò của mình trong việc tuân thủ CBAM. Doanh nghiệp bạn cần hướng tới việc xây dựng cơ cấu quản trị phù hợp để duy trì sự tuân thủ bền vững theo thời gian.
Có KhôngViệc duy trì trao đổi thông tin thông suốt trong toàn bộ chuỗi cung ứng là yếu tố cốt lõi để tuân thủ CBAM. Việc chủ động trao đổi với nhà cung cấp và khách hàng sẽ tạo nền tảng quản lý tác động của CBAM một cách hiệu quả trên toàn chuỗi cung ứng.
Có KhôngTrao đổi với:
Nguyễn Hoàng Nam
Lãnh đạo Dịch vụ Tư vấn Phát triển bền vững và Ứng phó với biến đổi khí hậu, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Kiểm toán, PwC Việt Nam
Để tìm hiểu thêm nội dung liên quan, hãy khám phá các ấn phẩm mới nhất của chúng tôi.
PwC hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam như thế nào
Các doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức đáng kể trong khuôn khổ CBAM, đặc biệt là yêu cầu cung cấp dữ liệu phát thải chính xác và có thể xác minh cho khách hàng/doanh nghiệp nhập khẩu EU, áp dụng từ năm 2026. Dưới đây là cách chúng tôi hỗ trợ bạn:
1
Các hành động cấp thiết
Trong ngắn hạn, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần tập trung vào xây dựng mức độ sẵn sàng của dữ liệu, củng cố quy trình và đảm bảo tính chính xác, có thể xác minh của báo cáo phát thải.
Read more2
Các hành động chiến lược
Song song đó, doanh nghiệp cần có tầm nhìn chiến lược rộng hơn — xây dựng cơ cấu quản trị vững chắc, đồng bộ việc báo cáo với các mục tieu ưu tiên của doanh nghiệp và đẩy nhanh lộ trình khử các-bon — nhằm duy trì năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường EU.
Read moreCác hành động cấp thiết – Chi tiết
- Nâng cao năng lực
- Thu thập dữ liệu & kiểm soát
- Tính toán phát thải nhúng (embedded emission)
- Xác minh dữ liệu
Nâng cao năng lực
- Chuyển hóa các nghĩa vụ pháp lý phức tạp thành hành động cụ thể, dễ thực hiện cho doanh nghiệp xuất khẩu (v.d. các mẫu tài liệu truyền thông/trao đổi thông tin).
- Đào tạo chuyên sâu về các yêu cầu, cập nhật mới của CBAM và công tác chuẩn bị báo cáo.
Thu thập dữ liệu & kiểm soát
- Xác định mức độ tương đồng và các công việc có thể tận dụng từ cách thức kiểm kê khí nhà kính hiện tại so với phương pháp EU ETS yêu cầu.
- Rà soát và xây dựng quy trình, kiểm soát liên quan đến thu thập, đảm bảo chất lượng, việc tiếp cận và phân tích dữ liệu.
- Rà soát và xây dựng quy trình, kiểm soát liên quan đến thu thập, chất lượng, tiếp cận và phân tích dữ liệu.
- Xác định các công việc tính toán cần thiết để đáp ứng yêu cầu của cơ chế CBAM.
- Xác định các thông tin còn thiếu và các điều chỉnh cần thực hiện trong phương pháp tính toán.
Tính toán phát thải nhúng (embedded emission)
- Hỗ trợ áp dụng phương pháp tính toán chi tiết để xác định giá trị phát thải thực tế (theo phương pháp EU ETS)
- Triển khai áp dụng công cụ báo cáo CBAM (CBAM Reporter) có phân hệ mở rộng là mô-đun tính toán được tích hợp, qua đó cho phép nhà cung cấp nhà cung cấp dễ dàng nhập dữ liệu phát thải nhúng một cách đơn giản.
Xác minh dữ liệu
- Chuẩn bị cho quá trình xác minh dữ liệu thông qua nâng cao năng lực để cung cấp dữ liệu thực tế đáng tin cậy.
- Hỗ trợ tích cực trong trao đổi thông tin với khách hàng (doanh nghiệp nhập khẩu EU) và các đơn vị xác minh CBAM được công nhận.
Các hành động chiến lược – Chi tiết
- Báo cáo
- Quản trị
- Khử các-bon
Báo cáo
- Xác định các yếu tố thúc đẩy giá trị cốt lõi, yếu tố hỗ trợ, rào cản, hạn chế và mục tiêu chiến lược (kèm theo lộ trình thời gian cụ thể) đối với cả hình thức báo cáo bắt buộc và báo cáo tự nguyện.
- Đánh giá toàn diện hệ sinh thái báo cáo nhằm xác định các công việc có thể được tận dụng giữa các mục đích báo cáo và tính cộng hưởng trong hoạt động thu thập, quản lý và phân tích dữ liệu.
- Gắn kết mục tiêu báo cáo với chính sách phát triển bền vững và kế hoạch hành động của doanh nghiệp.
Quản trị
- Xây dựng cơ cấu quản trị và cơ chế giải trình cho chuỗi cung ứng có trách nhiệm được áp dụng xuyên suốt các bộ phận chức năng: chỉ định người phụ trách, tích hợp rủi ro liên quan đến phát thải các-bon vào khung quản lý rủi ro doanh nghiệp.
- Cảnh báo và cập nhật kịp thời cho Hội đồng Quản trị về các rủi ro cũng như các yêu cầu mới nổi về công bố thông tin phát triển bền vững.
Khử các-bon
- Thảo luận toàn diện về các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính (GHG) trên toàn bộ chuỗi giá trị.
- Xác định các phương án khử các-bon nhằm hướng tới mục tiêu sản xuất các loại hàng hóa có mức phát thải nhúng (embedded emission) thấp.
PwC CBAM Reporter
CBAM Reporter là một giải pháp tăng tốc số hóa tuân thủ được thiết kế có cấu trúc nhằm giúp đơn giản hóa và tự động hóa các nghĩa vụ báo cáo CBAM của doanh nghiệp. Phương pháp tiếp cận của PwC xác định rõ những gì thực sự quan trọng: giải pháp lấy con người làm trung tâm, được hỗ trợ bởi công nghệ, nhằm thu thập dữ liệu và nộp báo cáo CBAM một cách hiệu quả.
Các chức năng chính của CBAM Reporter:
- Cung cấp một mô-đun tính toán, cho phép nhà cung cấp chỉ cần nhập dữ liệu phát thải nhúng một cách đơn giản.
- Tự động hóa việc thu thập và tích hợp dữ liệu phát thải từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm cả các nhà cung cấp và nhà sản xuất.
- Giám sát các yêu cầu, phản hồi của nhà cung cấp và tiến độ của quá trình thu thập dữ liệu.
- Tự động chuẩn bị và nộp báo cáo CBAM theo quý.
- Trực quan hóa toàn bộ dữ liệu/ thông tin đã được thu thập.
Tìm hiểu thêm ấn phẩm từ PwC
Liên hệ
Nguyễn Hoàng Nam
Lãnh đạo Dịch vụ Phát triển bền vững và Biến đổi khí hậu (ESG), Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Kiểm toán, PwC Việt Nam
ĐT: +84 28 3823 0796
Giang Bảo Châu
Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Thuế và Pháp Lý, PwC Việt Nam
ĐT: +84 28 3823 0796
Trưởng phòng Cấp cao, Dịch vụ Tư vấn Quản lý Rủi ro - ESG, PwC Việt Nam
ĐT: +84 28 3823 0796
Võ Huỳnh Ngọc Điệp
Trưởng phòng Cấp cao, Dịch vụ Thuế và Pháp lý, PwC Việt Nam
ĐT: +84 28 3823 0796