İlaç sektörü şirket birleşme ve satın almaları

Rapor Özeti:

Araştırma sonuçları

• Araştırma katılımcılarının yüzde 80’i son beş yıl içinde birleşmek veya satın almak üzere en az bir hedef şirket ile ilgilendiklerini belirtirken katılımcıların yüzde 50’si Türkiye’de 2 ya daha fazla hedef şirketle ilgilendiklerini aktardı.
• Katılımcıların yüzde 65’i gelecekte Türkiye pazarında birleşme ya da satın alma planlarının olduğunu belirtirken geri kalan kısmının gelecekte bu tür planları bulunmuyor.  
• Türkiye’de birleşme ya da satın alma işlemi planlayan şirketler yatırım kararlarını belirleyen unsurlar olarak şu maddeleri sıraladılar:

• • Nüfus artışı ve diğer demografik unsurlar (%24)
  • Avrupa Birliği üyelik süreci (%16)
  • Üretim tesislerinin kalitesi (%16)
  • Kamu harcamalarının seviyesi (%13)
  • OTC (‘’Over-the-Counter’’) piyasasının gelişmesi ile ilgili beklentiler (%13)
  • Gelişmekte olan piyasalara coğrafi yakınlık (%4)
  • Diğer (% 13)

• Araştırma katılımcıları, mevzuat ortamındaki belirsizliklerin (%40), bilgi kalitesi ve şeffaflık eksikliğinin (%27) ve satıcıların beklentilerinin (%23) birleşme ve satın alma sürecinde karşılaşılan temel zorluklar olduğunu belirtti.
• Piyasa oyuncuları, kısa vadede birleşme ve satın alma işlem değerlerinin daha düşük olacağını öngörüyor. Bununla birlikte işlem sayısı bakımından geçmiş yıllara nazaran daha istikrarlı bir trend bekleniyor. Uzun vadede ise katılımcılar hem işlem değerleri hem de sayılarının artmasını bekliyor.
• Araştırma, fiyatlandırma ve geri ödeme süreçlerinin Türkiye’de ilaç sektörü açısından en önemli sorunlar olduğunu ortaya koyuyor. Ayrıca, patent sürelerinin sona ermesi, Hintli ve Çinli oyuncuların pazara girme riski ve güçlü bir yerli jenerik ilaç endüstrisinin var olması piyasa oyuncuları ve potansiyel yatırımcılar tarafından kritik hususlar olarak görülüyor.

Türkiye İlaç Sektörü Pazarına İlişkin Bilgiler

• 2008 yılında 9,4 milyar Dolara ulaşan Türkiye reçeteli ilaç pazarı; Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve İspanya’nın ardından Avrupa’nın en büyük 6. pazarıdır.
• Yaklaşık 300 firmanın faaliyet gösterdiği Türkiye ilaç pazarı oldukça bölünmüş bir yapıya sahiptir. Piyasadaki ilk on şirketin pazar payı yüzde 50’nin altındadır. Yoğun rekabet ile birleşince bu bölünmüş yapının, Türkiye ilaç piyasasında daha fazla konsolidasyonu getireceği düşünülebilir.
• İthal ürünlerin Türkiye ilaç pazarındaki payı hacimsel olarak 2008 yılında yüzde 36 olmuştur. Bu ithal ürünlerin çoğunluğunu orijinal ilaçlar oluşturmaktadır. Diğer yandan, yerel üretim oranı yüzde 64, yerel üretim içinde jenerik ürünlerin payı ise yüzde 72’dir. Piyasadaki jenerik ilaçların çoğunluğu, yoğun promosyon çalışmaları ile desteklenen markalı jenerik diye nitelendirilen ilaçlardan oluşmaktadır.
• İlaç dağıtımı piyasası oligopol bir yapıya sahiptir. En büyük iki ilaç dağıtım şirketi ilaç dağıtım pazarının yüzde 70’ine hakimken, 250–300 küçük distribütör kalan yüzde 30 için rekabet etmektedir.
• Türkiye ilaç sektörü geçtiğimiz beş yılda temel yasal reformlara tanıklık etmiş ve hemen hemen AB ile uyumlu hale gelmiştir.
• Fiyatlama konusunda halen yapısal değişiklikler olmaktadır. Türkiye ilaç pazarındaki mevzuat ve süreçler son derece kapsamlı ve karmaşıktır. Bununla beraber, fiyatlandırma sisteminde en son Eylül 2009’da yapılan değişikliklerin de gösterdiği üzere (zorunlu indirimlerde artış, bant sisteminde daralma ve referans fiyatlarda indirim gibi) pazarda yeni ve yapısal değişiklikler olması halen beklenebilir.