Enerji sektöründe 2009’de gerileyen birleşme ve satın alma faaliyetleri 2010’da yeniden hız kazanacak
Uluslararası denetim, vergi ve danışmanlık şirketi PricewaterhouseCoopers (PwC) Türkiye, Türk enerji sektöründe faaliyet gösteren veya yatırım yapmayı düşünen yerel ve uluslararası yatırımcıları bilgilendirmek amacıyla Energy Deals 2009 (Enerji sektöründe şirket birleşme ve satın almaları 2009) araştırmasını gerçekleştirdi. Araştırma, Türkiye’de gerçekleşen birleşme ve satın almalar hakkında bilgi verirken sektör temsilcilerinin görüş ve beklentilerine ışık tutuyor.
Araştırmaya göre 2008 yılındaki rekor düzeydeki artışın ardından, 2009 yılında enerji sektöründe birleşme ve satın alma işlem sayısı benzer düzeyi korusa da, işlem değeri açısından büyük düşüş yaşandı. Sektördeki toplam işlem değeri yüzde 67’lik bir düşüşle bir yıl içinde 5,0 milyar dolardan 1,7 milyar dolara geriledi.
2010 yılı için ümitler sürüyor
2009 yılındaki bu gerileme kısa ve orta vadede birleşme ve satın alma işlemlerinin duraklama dönemi dönemine girdiğini gösterse de, bu durum 2010 yılında doğalgaz ve elektrik dağıtımı ile elektrik üretim sektörlerinde devam etmesi öngörülen özelleştirmelerle 2010’un enerji sektörü için daha heyecan verici bir yıl olacağına dair beklentiler de korunuyor.
PwC Türkiye Enerji Sektörü Lideri Faruk Sabuncu araştırma ile ilgili görüşlerini şöyle aktardı:
“Küresel krizin etkilerinin devam ettiği mevcut ortamda, kredi piyasasında yaşanan sıkıntılar 2009 yılında birleşme ve satın alma işlemlerinin yavaşlamasına neden oldu. Bununla birlikte iç piyasada toparlanması beklenen enerji talebi ve bölgede farklı piyasalara ulaşmayı planlayan dış aktörler için Türkiye’nin oynayacağı rol, sektörde birleşme ve satın almaların tekrardan hız kazanacağını gösteriyor.”
PwC Türkiye Şirket Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Ortağı Engin Alioğlu da şu değerlendirmede bulundu:
“Küresel yatırım ortamındaki belirsizlikler 2009 yılındaki birleşme ve satın alma işlemlerini olumsuz etkilese de 2008 ile aynı düzeyde kalan işlem sayısı Türkiye’ye olan ilginin bir göstergesi. Gündemdeki özelleştirmelerin hız kazanması 2010 yılında yeni bir rekorla 6 milyar doları aşan birleşme ve satın alma işlemi gerçekleşmesini bekliyoruz.”
Araştırmada önce çıkan bazı başlıklar
“Mega” işlemler olmasa da birleşme ve satın almalar sürdü
2009 yılı çok yüksek değerli “mega” birleşme ve satın alma işlemlerine sahne olmasa da, 19 adetlik işlem sayısı ile Türk enerji piyasasına olan ilgi devam etti. Bununla birlikte, finansal piyasalardaki dalgalanmalar nedeniyle işlem değerleri üçte biri oranına gerileyerek 1,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. 2008’in aksine, 2009’daki işlemlerin hiçbiri “mega işlem” düzeyinde olmadı ve işlem değerleri 2008 yılı öncesine geriledi. 2009 yılında gerçekleşen en yüksek işlem 485 milyon dolarlık değeri ile Osmangazi Elektrik Dağıtım Şirketi’nin özelleştirmesi oldu.
Enerji altyapı sektörü birleşme ve satın almalarda en çekici alan olmayı sürdürüyor
Yılın son çeyreğinde gerçekleştirilen 4 ihale ile birlikte, elektrik dağıtım sektöründe devam eden özelleştirmeler, 2009 yılında toplam işlem değerinin yüzde 72’sini oluşturdu.
Elektrik üretim sektöründe ise, özellikle yenilenebilir enerji piyasasına ilişkin teşvik mevzuatındaki belirsizlikler ve finansal kriz nedeniyle 2009 yılında durgunluk hakim oldu.
Petrol dağıtım ve gaz arama ve çıkarma sektörlerinde ise, 2008 yılında 649 milyon dolar olarak gerçekleşen birleşme ve satın alma faaliyetinin değeri 2009 yılında iki adet işlemle sadece 55 milyon dolarda kaldı.
Elektrik üretimi ve dağıtımı ile gaz dağıtımı sektörlerinde gerçekleşen birleşme ve satın almalardaki işlem sayısı 1 adet artışla 17’ye ulaşsa da toplam işlem değeri 4,4 milyar dolardan 1,6 milyar dolara geriledi. 12 işlem sayısı ile elektrik piyasası en hareketli piyasa oldu.
Yerli yatırımcılar özelleştirmelere yönelirken yabancı oyuncular elektrik üretimine ağırlık verdi.
2010’da özelleştirmeler tam gaz devam edecek
Hükümetin, elektrik dağıtım piyasasındaki özelleştirme faaliyetlerini 2011 yılına kadar tamamlama konusundaki beyanlarıyla bu alanda gerçekleşmesi beklenen işlemlerin 2010 yılında bu Türkiye enerji piyasasındaki faaliyetlerin önemli bir kısmını teşkil etmesi bekleniyor. Buna ilaveten, Başkent Doğalgaz özelleştirmesinin tamamlanması ve İGDAŞ’ın da ihaleye çıkarılmasına ilişkin beklentiler de 2010 yılına ait umutları destekliyor.
Yoğun liberalizasyon gündemi ve artan yatırım iştahı göz önünde bulundurulduğunda Türkiye enerji sektöründe 2010 yılında yeni bir rekorla 6 milyar doları aşan birleşme ve satın alma işlemi gerçekleşmesi bekleniyor.
Editöre Notlar
- PwC “Energy Deals 2009” araştırmasının tamamına ulaşmak için tıklayınız.
- Faruk Sabuncu’nun fotoğrafı için tıklayınız.
- Engin Alioğlu’nun fotoğrafı için tıklayınız.
