Przez dziesięciolecia polskie miasta borykały się z problemem braku środków finansowych, niesprzyjającymi warunkami rozwoju, regulacjami prawnymi hamującym lokalną aktywność i przedsiębiorczość obywateli. Nasze ośrodki mogły tylko patrzeć z zazdrością na metropolie Zachodniej Europy, aktywnie poszukujące sposobów rozwiązania swoich problemów i poprawy jakości życia mieszkańców. Wszelkie działania, podejmowane do niedawna przez polskie miasta, miały znikome szanse by w zasadniczym stopniu zmienić ich oblicze.
Dzisiaj, na naszych oczach, sytuacja ulega zmianie. W ostatnich latach miały miejsce wydarzenia przygotowujące grunt pod przełomowe przeobrażenia w polskich miastach: skuteczne reformy, które wyzwoliły energię obywateli, nowe rozwiązania prawne, które uczyniły z władz samorządowych prawdziwych gospodarzy własnego domu, akcesja do Unii Europejskiej. Ale tak naprawdę dopiero fundusze unijne dostępne od 2007 roku otwierają nowy rozdział, bo rzeczywiście eliminują problem braku środków jako głównej bariery rozwoju.
Pojawia się natomiast inne wyzwanie – dokonania prawidłowej oceny słabych i mocnych stron miast oraz wyboru optymalnej strategii, służącej jak najszybszemu nadrobieniu zaniedbań odziedziczonych z przeszłości. Taka przemyślana ocena jest niezbędna, aby ogromna szansa, przed którą stoją polskie miasta, mogła się zmienić w prawdziwy sukces.
Analizując sytuację wielkich polskich miast u progu przełomowych zmian, należy pamiętać, że potencjał rozwojowy, z jakim miasta wchodzą w ten nowy etap jest pochodną trzech elementów:
- spuścizny historycznej
- naturalnych atutów i słabości miasta
- jakości zarządzania miastem w ostatnich kilkunastu latach.
Raporty PricewaterhouseCoopers o siedmiu wielkich polskich miastach powstały, aby dopomóc w prawidłowej diagnozie sytuacji. Jest to swego rodzaju „raport otwarcia” – pierwsze, ogólne spojrzenie na potencjał rozwojowy miast, z którego płyną wstępne wnioski i spostrzeżenia. Nie tworzymy rankingu miast – zbyt wiele je różni w zakresie spuścizny historycznej i specyficznych lokalnych atutów i słabości, aby takie porównanie było celowe. Rankingi i porównania, zwłaszcza w zakresie jakości zarządzania miastami, będą miały sens za kilka lat, gdy będziemy mogli ocenić jak miasta planowały rozwój i wykorzystały poważne środki finansowe dostępne w latach 2007-2013.
Naszą analizę oparliśmy na siedmiu obszarach - kapitałach, które naszym zdaniem stanowią o potencjale rozwojowym miast. Wierzymy, że ta analiza może być pomocna w dopracowaniu istniejących strategii miast – a tym samym może przyczynić się do sukcesu, na który polskie miasta zasługują.
Raporty o wielkich miastach Polski opracowane przez PricewaterhouseCoopers ukazywały we fragmentach w odpowiednich dodatkach lokalnych Gazety Wyborczej w dniach 5-9 marca. Pełne wersje raportów dla poszczególnych ośrodków (format PDF) można pobrać poniżej: