Możliwość korzystania z funduszy UE to dla sektora publicznego w Polsce jedna z największych szans, ale także wyzwań ostatnich lat. Zarówno potencjalni beneficjenci funduszy – postawieni przed możliwością pozyskania znacznych środków na swoje inwestycje, jak i instytucje przyznające dofinansowanie mają przed sobą wiele możliwości, ale także wiele do zrobienia, aby w końcu zobaczyć na swoim koncie płatność z Brukseli.
W zależności od roli instytucji zaangażowanej w wykorzystywanie funduszy UE, warto zwrócić uwagę na różne punkty w cyklu życia projektów, a także różne usługi PricewaterhouseCoopers skierowane do takich jednostek.
Korzystanie z funduszy przez beneficjentów funduszy UE
Dzięki funduszom z Unii Europejskiej, samorządy i inne instytucje sektora publicznego mogą realizować wiele celów strategicznych związanych przede wszystkim z rozbudową i poprawą jakości infrastruktury oraz podniesieniem standardów jej funkcjonowania. PricewaterhouseCoopers wspiera starania o pozyskanie funduszy ze środków UE oraz pomaga w zarządzaniu nimi na każdym etapie: od momentu rozpoczęcia inwestycji, aż po jej zamknięcie i audyt wydatków.
Więcej na temat korzystania z funduszy przez beneficjentów funduszy UE
Fundusze UE w instytucjach zaangażowanych w przyznawanie dofinansowania
Udostępnienie Polsce funduszy UE, wiąże się z koniecznością uruchomienia złożonych mechanizmów przyznawania dofinansowania, kontroli projektów oraz realizacji płatności. Doświadczenie przy realizacji takich zadań, częściowo zdobyte w ramach funduszy przedakcesyjnych, zostało znacznie rozwinięte przy realizacji programów z okresu budżetowego 2004–2006, jednakże wobec faktu iż programy te są ciągle w trakcie realizacji, a w latach 2007–2013 do rozdysponowania będą znacznie większe środki i zaangażowane w to będą instytucje, których rola była dotąd znacznie ograniczona – widoczna jest konieczność korzystania przez sektor publiczny ze wsparcia osób dysponujących wiedzą na temat rozwoju regionalnego i funduszy UE, ale także doświadczeniem w zarządzaniu i ocenie dużych programów finansowanych z funduszy UE.
Wśród rodzajów wsparcia, które najczęściej interesują naszych klientów znajdują się w szczególności:
- Wsparcie na etapie programowania
Przygotowanie kompleksowego programu operacyjnego wymaga przeprowadzenia szeregu analiz ekonomicznych i finansowych, oraz podjęcie strategicznych decyzji co do obszarów w jakie będzie inwestować dany region czy sektor. Na tym etapie warto rozważyć skorzystanie z usług wyspecjalizowanego doradcy, który jest w stanie ocenić potrzeby regionu / sektora; doradzić przy wyborze strategicznych obszarów wsparcia i odpowiednio zaprojektować system wsparcia – aby z jednej strony spełnił wymogi nakładane przez dokumenty UE, a z drugiej strony jak najsprawniej realizował postawione przed nim cele.
- Wsparcie w zarządzaniu programem
Wsparcie na tym etapie, w zależności od kraju w którym świadczone są usługi może obejmować zarówno ustanowienie i wdrożenie odpowiedniego systemu i procedur zarządzania programem czy też audyt istniejącego systemu; jak i samo zarządzanie programem w imieniu instytucji zarządzającej, lub realizację niektórych jej zadań takich jak: ocena formalna i merytoryczna złożonych wniosków, rekomendacja listy projektów do dofinansowania czy kontrola 5% wydatków.
- Ewaluacja
Na etapie przed (ewaluacja ex-ante), w tracie (ewaluacja mid-term) oraz po zakończeniu programu (ewaluacja ex-post) konieczne jest przeprowadzenie ewaluacji zgodnie z wymogami nakładanymi przez UE, ale przede wszystkim dla dobra samej instytucji zarządzającej (pośredniczącej), która dzięki takiej ewaluacji będzie w stanie określić:
- jakie cele powinna osiągnąć dzięki realizacji programu (ex-ante)
- czy cele te są realizowane, jeśli nie – to co należy zmienić, aby je osiągnąć (mid-term)
- czy cele zostały osiągnięte i jakie wnioski płyną dla następnego okresu budżetowego (ex-post).
Przy wyborze instytucji prowadzącej ewaluację, istotne jest położenie nacisku nie tylko na umiejętność oceny danych oraz znajomość wymogów UE, ale przede wszystkim na doświadczenie przy danego rodzaju ewaluacjach i umiejętność przekazywania praktycznych wskazówek co do tego w jaki sposób wykorzystać wyniki analizy danych do ustanowienia sprawnego systemu realizacji programu (lub usprawnienia istniejącego).
