Jak wskazują wyniki dziewiątej edycji corocznego raportu PricewaterhouseCoopers pt.
„Energia i efektywność. Zmiana klimatu w sektorze energetycznym”, jesteśmy świadkami ogromnych zmian w sposobie myślenia i działania firm z sektora energetycznego związanych z zagadnieniem efektywności i czystszych źródeł paliwa. W tegorocznym badaniu PwC swoje opinie przedstawili członkowie najwyższego kierownictwa 114 spółek energetycznych w 44 krajach. Najnowsza edycja raportu wskazuje, że efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii oraz energetyka jądrowa stały się kwestiami o priorytetowym znaczeniu.
W spółkach z branży energetycznej (czy tzw. sektora użyteczności publicznej) na całym świecie powszechne są oczekiwania, że w ciągu najbliższych pięciu lat wzrośnie udział energii wiatrowej i jądrowej w ogólnym zużyciu energii. W ubiegłym roku jedynie 17% i 19% (odpowiednio) respondentów wymieniło energię wiatrową i jądrową w tym kontekście. W ciągu zaledwie 12 miesięcy odsetek wskazań tych źródeł energii wzrósł odpowiednio do 48% i 45%. Wydaje się, że zmiany klimatyczne stały się ważnym punktem w strategiach firm użyteczności publicznej.
Autorzy raportu ostrzegają jednak, że bez skutecznych i spójnych ram regulacyjnych i rynkowych na skalę globalną rzeczywisty postęp w tym zakresie może być ograniczony. Manfred Wiegand, szef globalnego zespołu ds. sektora użyteczności publicznej w PricewaterhouseCoopers, powiedział:
„To oczywiste, że sposób myślenia i działania związany z czystszą energią, odnawialnymi jej źródłami i wydajnością energetyczną podlega szybkim zmianom. Pozostaje istotne pytanie: w jakim stopniu i jak szybko nastąpi faktyczna zmiana struktury źródeł energii. Aby spółki użyteczności publicznej mogły dokonać dużych zmian, istotne znaczenie będą miały sygnały i zachęty ekonomiczne. Skuteczny sygnał w postaci cen uprawnień do emisji CO2 będzie musiał dotrzeć do wszystkich regionów, w szczególności do krajów o wysokim poziomie emisji i szybkim wzroście gospodarczym, takich jak USA, Indie i Chiny”.
Przedsiębiorstwa spodziewają się, że postęp technologiczny będzie miał zasadnicze znaczenie dla efektywności energetycznej. Zainteresowanie przedstawicieli przedsiębiorstw użyteczności publicznej tym zagadnieniem gwałtownie wzrosło w ciągu ostatnich 12 miesięcy – z 22% do 81%
wśród respondentów amerykańskich i z 33% do 43% w Europie.
Zdaniem przedstawicieli sektora użyteczności publicznej, największe korzyści mogą powstać po stronie wszelkiego rodzaju odbiorców końcowych – zakładów przemysłowych, firm, a zwłaszcza gospodarstw domowych. Aż 72% badanych przedsiębiorstw zajmujących się dostawą energii inwestuje w przedsięwzięcia zwiększające efektywność po stronie odbiorców.
Manfred Wiegand, szef globalnego zespołu PwC ds. sektora użyteczności publicznej, powiedział:
„To coś więcej niż tylko prosta reakcja na zmiany klimatyczne. Wydaje się, że rok 2007 będzie okresem, w którym przedsiębiorstwa użyteczności publicznej na całym świecie będą dążyć do wprowadzenia planów zrównoważonego rozwoju”.
Po raz pierwszy badaniem PwC objęto również kadrę kierowniczą dużych przemysłowych odbiorców energii w sektorach: metalowym, chemicznym i papierniczym. Przedsiębiorstwa działające w tych branżach coraz częściej poszukują możliwości kontrolowania produkcji energii, starając się zmniejszyć swoje uzależnienie od przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Dla wszystkich przedsiębiorstw priorytetem są inwestycje w efektywność energetyczną. W niektórych przypadkach przedsiębiorstwa rozważają przeniesienie produkcji w miejsca, gdzie ceny energii są niższe. Wiele z nich coraz więcej inwestuje we własną produkcję energii, często ze źródeł odnawialnych.
Pozostałe zagadnienia przeanalizowane w raporcie:
Obawy o bezpieczeństwo dostaw
Od zeszłorocznego badania obawy o bezpieczeństwo dostaw wzrosły na całym świecie. 71% badanych przedstawicieli przedsiębiorstw użyteczności publicznej w najbliższych pięciu latach spodziewa się „znacznych” lub „ogromnych” wyzwań w tym zakresie. Obawa o bezpieczeństwo dostaw nie ogranicza się bynajmniej do krajów rozwijających się. Obawy takie wyraża 62% respondentów w Ameryce Północnej, 70% w Europie i 76% w Australii i Nowej Zelandii.
Istotne zmiany pozycji firm w łańcuchu wartości
48% przedstawicieli kadry zarządzającej przedsiębiorstwami użyteczności publicznej spodziewa się, że działania regulacyjne zmierzające do wydzielenia transportu, przesyłu i dystrybucji z pionowo zintegrowanych przedsiębiorstw będą miały silny lub bardzo silny wpływ na rynki energii elektrycznej i gazu w nadchodzącym okresie. Aż 32% respondentów deklaruje, że w ciągu najbliższych pięciu lat ich przedsiębiorstwo zmieni swoje pozycjonowanie w łańcuchu wartości. Podobny odsetek respondentów twierdzi, że zamierza zmienić również kraj, w którym działają. W Ameryce Północnej i Południowej więcej podmiotów opuszcza sektor produkcji energii, niż do niego wchodzi. W Europie przeciwnie – oczekuje się, że zmiana pozycjonowania przedsiębiorstw w łańcuchu wartości spowoduje wzrost liczby producentów energii.
Braki kadrowe stają się motorem zawierania transakcji kapitałowych
Brak pracowników o wystarczającej wiedzy i umiejętnościach jest coraz ważniejszym czynnikiem kształtującym aktywność w dziedzinie fuzji i przejęć. W 2006 r. czynnik ten wymieniła tylko jedna trzecia respondentów, natomiast w 2007 r. – aż połowa. Niedobór wiedzy i umiejętności staje się kluczowym problemem dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej na całym świecie. Inwestycje w infrastrukturę, nowe aktywa produkcyjne i technologię zwiększają zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników. Równocześnie jednak siła robocza starzeje się, a w niektórych krajach spada liczba absolwentów kierunków technicznych. Znaczenie tego problemu dla fuzji i przejęć jest wskazywane szczególnie często przez przedstawicieli przedsiębiorstw amerykańskich, wśród których odsetek ten wzrósł dwukrotnie– z 26% w 2006 r. do 54% w 2007 r.
Więcej