Następstwa przenoszenia produkcji samochodów do europy środkowej i wschodniej

Ostatnie lata pokazują, iż obniżanie kosztów działalności jest jednym z głównych czynników mających wpływ na kierunki rozwoju producentów z sektora motoryzacyjnego. Dlatego też wielu z nich decyduje się na przenoszenie całej swojej produkcji lub tylko jej części do Europy Środkowej i Wschodniej, gdzie koszty pracy są wciąż o wiele niższe niż w krajach bardziej rozwiniętych. Zagadnień tych dotyczy najnowszy raport PricewaterhouseCoopers z serii pt. „Eastern Influx. Automotive manufacturing in Central and Eastern Europe”.

Piotr Wyszogrodzki, starszy menedżer w zespole ds. sektora motoryzacyjnego w PricewaterhouseCoopers powiedział:

„Spadająca sprzedaż, wzrost cen surowców i zwiększająca się konkurencja ze strony firm azjatyckich – to główne czynniki mające wpływ na decyzję o przeniesieniu działalności na wschód Europy. W latach 1991 – 2006 firmy relokujące swoją produkcję do krajów Europy Środkowej i Wschodniej zainwestowały w naszym regionie ok. 20 miliardów dolarów, zwiększając jego udział w światowej produkcji samochodów z 5% do ok. 6,8%.”

W ciągu najbliższych pięciu lat do krajów Europy Środkowej i Wschodniej przeniesiona zostanie dalsza produkcja o wartości ok. 6 miliardów dolarów. Nakłady na inwestycje z tym związane przekroczą 3 miliardy dolarów, zwiększając udział naszego regionu w światowej produkcji do 8%. Czechy, Węgry, Polska, Rumunia, Słowacja i Słowenia będą najprawdopodobniej głównymi beneficjentami inwestowanych kwot.

Producent	Lokalizacja	Rok rozpoczęcia produkcji	Wielkość produkcji
Suzuki	Esztergom, Węgry	1990	200,000
Renault/Revoz	Novo Mesto, Słowenia	1991	180,000
Fiat	Bielsko-Biała, Polska	1991	250,000
VW/Skoda	M. Boleslav, Czechy	1991	450,000
Audi	Gyor, Węgry	1992	40,000
Volkswagen	Poznań, Polska	1993	120,000
Volkswagen	Bratislava, Słowacja	1993	350,000
Renault/Dacia	Pitesti, Rumunia	1995	100,000
GM/Daewoo	Craiova, Rumunia	1996	1996
Daewoo FSO	Warszawa, Polska	1996	150,000
GM/Opel	Gliwice, Polska	1998	120,000
PSA/Toyota	Kolin, Czechy	2002	300,000
PSA Peugeot Citroën	Trnava, Słowacja	2003	450,000
Hyundai/KIA	Zilina, Słowacja	2004	300,000
Hyundai	Nosovice, Czechy	2006	300,000

Piotr Wyszogrodzki, starszy menedżer w zespole ds. sektora motoryzacyjnego w PricewaterhouseCoopers powiedział:

„Dążenie do redukcji kosztów oznacza, że dla wielu producentów i dostawców z sektora motoryzacyjnego przeniesienie produkcji na wschód jest sensowną alternatywą. Niektórzy dostawcy komponentów przenoszą produkcję, ponieważ znajdują się pod presją ze strony klientów lub udziałowców, a inni - aby być bliżej firm, z którymi współpracują. Są i takie firmy, które swoją produkcję już przeniosły – w ciągu ostatniej dekady ponad 300 producentów części takich jak Bosch, Faurecia, Johnson Controls czy Magna przeniosło swoją produkcję do Europy Środkowo-Wschodniej. Szacuje się, że 33% z zachodnioeuropejskich producentów części posiada już swoje zakłady produkcyjne w Europie Środkowo-Wschodniej.”

W pierwszym z raportów PricewaterhouseCoopers z nowej serii dotyczącej uruchamiania zakładów produkcyjnych w należących do UE krajach regionu Europy Środkowej i Wschodniej, eksperci PwC analizują najważniejsze czynniki, które należy wziąć pod uwagę przed przystąpieniem do przeniesienia zakładu produkcyjnego na wschód.

Kluczowe znaczenie ma dla przedstawicieli branży motoryzacyjnej kwestia, co dana spółka chce osiągnąć poprzez przeniesienie produkcji. Potencjalne oszczędności wynikające z niższych kosztów robocizny są oczywiste, ponieważ średnie stawki w krajach Europy Środkowej i Wschodniej są obecnie niższe niż w Europie Zachodniej. Pomimo że rosną one gwałtownie, upłynie wiele lat, zanim dorównają stawkom na Zachodzie, w związku z czym oszczędności nie są raczej zagrożone.

Następna kwestia poruszana w raporcie dotyczy tego, czy dana spółka chce rozszerzyć swoje zdolności produkcyjne, czy też przenieść istniejącą produkcję gdzie indziej. Przeniesienie produkcji z jednego kraju do innego wymaga oceny sytuacji prawnej, wpływu zmian na sytuację podatkową i zobowiązania spółki, a samo zakończenie przeniesienia i wyksięgowanie aktywów z bilansu jest procesem, który zajmuje zazwyczaj kilka lat. Mogą zaistnieć tu również skutki polityczne: promocja niektórych producentów jest w dużym stopniu uzależniona od ich wizerunku nieodłącznie związanego z krajem pochodzenia. W związku z tym, zamknięcie fabryki w takim kraju i przeniesienie produkcji do innej lokalizacji może mieć istotne konsekwencje dla całej firmy.

Niezależnie od tego, czy spółka rozszerza czy też przenosi swą działalność, następną decyzją, którą musi podjąć jest to, czy kupić już istniejącą fabrykę czy też zbudować nową zupełnie od podstaw. Wraz ze zmniejszaniem się liczby fabryk, które można jeszcze kupić, druga opcja wydaje się bardziej prawdopodobna. W dalszej kolejności spółka musi wziąć pod uwagę kwestie logistyczne związane z pozyskaniem niezbędnych materiałów i komponentów oraz dystrybucją gotowych wyrobów. Wielu liczących się dostawców uruchamia działalność produkcyjną w pobliżu fabryk tych producentów, z którymi wiążą ich bliskie relacje biznesowe, chociaż nie zawsze jest to na rękę mniejszym firmom, które nie mają ani środków, ani chęci do przenoszenia produkcji.

Z powyższych kwestii wynika zatem pytanie, które procesy należy przenieść. Zazwyczaj łatwiej przenieść procesy wymagające dużego wkładu robocizny niż dział badawczo-rozwojowy, który stanowi znaczną część kapitału intelektualnego spółki. Natomiast działy sprzedaży, marketingu i obsługi posprzedażnej należy utrzymywać w każdym kraju, w którym prowadzona jest sprzedaż.

W krajach Europy Środkowej i Wschodniej wydajność produkcji jest zazwyczaj niższa niż w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej, zwłaszcza w krótkim okresie po uruchomieniu produkcji. W związku z tym należy wziąć pod uwagę początkową utratę wydajności oraz duże zapotrzebowanie na fachowe wsparcie przy uruchamianiu produkcji.

Drugi raport z tej serii będzie poświęcony omówieniu wyzwań związanych z wyborem odpowiedniej lokalizacji, w tym analizie wariantów w obrębie danego kraju oraz pomiędzy krajami.



Więcej:

Pobierz raport, (276 KB). Tylko angielska wersja językowa.