De richtlijn RJ 271 heeft op veel punten een vergelijkbare systematiek als IAS 19. Dit geldt ook voor de in Nederland veel toegepaste verslaggevingsrichtlijnen Financial Accounting Standard 87 (FAS 87) en Financial Reporting Standard 17 (FRS 17). Voor wat betreft de classificatie van de pensioenregeling zijn er geen verschillen tussen IAS 19 en RJ 271. Is sprake van een toegezegde-bijdrageregeling (beschikbarepremieregeling of defined contribution-regeling), dan is de verslaglegging tamelijk eenvoudig. De verschuldigde premie is de pensioenlast. Is er sprake van een toegezegd-pensioenregeling dan moet een tamelijk ingewikkelde waardering van verplichtingen en bezittingen plaatsvinden, met alle gevolgen van dien.
Er zijn meerdere verschillen tussen IAS 19 en RJ 271. Eén van de in het oog springende verschillen is de behandelingen van pensioenregelingen van ondernemingen die aangesloten zijn bij een bedrijfstakpensioenfonds. Op basis van de bepalingen in RJ 271 is namelijk opgenomen dat indien een onderneming is aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds en geen verplichting heeft tot het aanvullen van eventuele tekorten van het bedrijfstakpensioenfonds (anders dan toekomstige verhogingen van de premies) de pensioenregeling verslaggevingstechnisch behandeld wordt alsof het een toegezegde bijdrageregeling is. Dit geldt voor alle pensioenregelingen, dus ook pensioenregelingen die in hun aard toegezegd pensioenregelingen zijn zoals eindloon- en middelloonregelingen. IAS 19 kent een dergelijke bepaling niet.
Daarnaast geldt voor alle ondernemingen dat bij eerste toepassing van de nieuwe RJ 271 een keuzemogelijkheid bestaat om de kwantitatieve verschillen met de huidige richtlijn hetzij als stelselwijziging te verantwoorden hetzij lineair toe te rekenen aan het resultaat in een periode die overeenkomt met de verwachte gemiddelde resterende diensttijd van de op het overgangstijdstip actieve werknemers. IAS 19 biedt bij een eerste toepassing een dergelijke keuze niet. Overigens geldt dat bij eerste toepassing van IAS 19 per 1 januari 2005 de eerste IAS 19-waardering dient plaats te vinden per 1 januari 2004. Reden hiervoor is dat vergelijkende cijfers over 2004 opgesteld moeten worden. Bij toepassing van RJ 271 is dit niet vereist.
Een ander belangrijk verschil betreft de behandeling van VUT-regelingen. Op basis van RJ 271 valt VUT onder hoofdstuk 4 (beloningen betaalbaar op termijn) en niet onder hoofdstuk 3 (pensioenen), terwijl IAS 19 VUT beschouwt als een vorm van pensioen. Omdat RJ 271 VUT als een beloning betaalbaar op termijn behandelt, lopen actuariële winsten en verliezen direct via de winst- en verliesrekening van de onderneming en mogen niet gespreid worden over toekomstige jaren. IAS 19 staat spreiding van actuariële winsten of verliezen op VUT-regelingen wel toe conform de berekeningsmethodiek voor pensioenen.
PricewaterhouseCoopers kan u optimaal ondersteunen bij het complexe vraagstuk van de waardering van pensioenverplichtingen en pensioenbeleid in lijn met uw HR- en financieel beleid. Onze adviseurs op het gebied van jaarverslaggeving, personeelsbeloningen, actuariaat en wet- en regelgeving bundelen hun internationale kennis en expertise. Met die van u, want gezamenlijk kunnen we zorgen voor de optimale toepassing van verslaggevingsregels en pensioenmogelijkheden.
De gewijzigde waardering van pensioenverplichtingen kan effect hebben op de balans en winst- en verliesrekening. Daarom is het belangrijk goed inzicht te hebben in de verslaggevingsregels die van toepassing zijn op uw pensioenregeling en de financiering. Mede op basis hiervan kunt u beoordelen of een wijziging van uw pensioenregeling gewenst is.