Consolidatie door beleggingsinstellingen onder IFRS

Welke gevolgen heeft IFRS voor beleggingsinstellingen?

Beursgenoteerde beleggingsinstellingen in Europa moeten voor hun geconsolideerde jaarrekening IFRS toepassen, zoals aanvaard door de Europese Commissie. Eén van de consequenties van IFRS is consolidatie door beleggingsinstellingen. Veel beleggingsinstellingen zijn van mening dat consolidatie geen waarde toevoegt. Getracht wordt op Europees niveau om voor beleggingsinstellingen vrijstelling van consolidatieplicht te verkrijgen onder IFRS. Hoe gelden de huidige regels voor consolidatie onder IFRS?

IFRS

Op grond van de Europese IAS-verordening zijn beursgenoteerde beleggingsinstellingen, evenals andere beursgenoteerde ondernemingen in Nederland, verplicht om hun geconsolideerde jaarrekening op te stellen op basis van IFRS, zoals aanvaard door de Europese Commissie. Niet beursgenoteerde beleggingsinstellingen mogen, net zoals andere ondernemingen in Nederland, IFRS toepassen. Omdat IFRS niet industrie-specifiek is geschreven en algemene ‘regels’ voorschrijft, zijn er een aantal issues die voor beleggingsinstellingen van belang zijn. Voor de enkelvoudige jaarrekening van deze beursgenoteerde beleggingsinstellingen is in Nederland ook IFRS toegestaan, maar is niet verplicht.
Verder wordt op Europees niveau nog onderzoek verricht naar harmonisatie van de verslaggeving voor alle beleggingsinstellingen.Offshore fondsen vallen niet onder de Europese verslaggevingsregels van IFRS en passen IFRS toe van de IASB.

Voordelen en complicaties

Toepassing van één Europese en zelfs mondiale verslaggevingsstandaard, zoals IFRS. zorgt voor meer transparantie en vergelijkbaarheid van de verslaggeving van ondernemingen. Dit geldt in beginsel ook voor beleggingsinstellingen. Omdat IFRS is algemeen van aard en is niet industry-specifiek, zijn er voor beleggingsinstellingen een aantal implicaties. Eén van de belangrijkste betreft consolidatie, zowel bezien vanuit oogpunt van de belegger die belegt in een beleggingsinstelling als vanuit oogpunt van de beleggingsinstelling die zelf beleggingen heeft.Daarnaast heeft de gekozen structuur (zoals bijvoorbeeld master-feeder, fund-of-fund ,dan wel dat sprake is van een Special Purpose Entity, een SPE) invloed op het al dan niet consolideren.

Consolidatie

Indien een beleggingsinstelling of een andere onderneming de macht heeft om de andere maatschappij te beheersen, ter verkrijging van voordelen uit deze activiteiten, oftewel ‘control’ heeft, dient zij deze maatschappij te consolideren. Control wordt verondersteld aanwezig te zijn als een onderneming meer dan 50% van de stemrechten bij die andere onderneming kan uitoefenen of de meerderheid bij overeenkomst kan uitoefenen. Daarnaast is er een indicatie van control als de ‘moedermaatschappij’ de macht heeft de meerderheid van de leden van de raad van bestuur te benoemen of te ontslaan van de onderliggende maatschappij, dan wel de meerderheid van de stemrechten bij de vergaderingen van het bestuur kan sturen.

Special purpose entities

Daarnaast zijn in interpretatie van de IASB, SIC 12, criteria opgenomen die specifiek gelden voor special purpose entities (of special purpose vehicles genoemd; SPE of SPV). Een SPV of SPE is een entiteit die speciaal is opgezet om te voldoen een afgebakende en goed-gedefinieerde doelstelling. Is hiervan sprake dan geldt dat een onderneming die de meerderheid van de risks & rewards van deze SPE of SPV deze SPE of SPV moet consolideren. Een beleggingsinstelling kan als een SPV of SPE worden beschouwd. Echter, niet iedere beleggingsinstelling is automatisch een SPE of SPV. Hiervoor zijn omstandigheden van toepassing. Onder meer kunnen worden genoemd:

• De activiteiten van de SPE of SPV worden uitgevoerd namens de onderneming volgens haar specifieke behoeften zodat de onderneming de voordelen verkrijgt van de activiteiten van de SPE of SPV
• De onderneming heeft de beslissingsmacht ter verkrijging van de meerderheid van de voordelen van de activiteiten van de SPE of SPV, of door middel van een zogenaamd ‘autopolit’-mechanisme, aan wie de onderneming de beslissingsmacht heeft gedelegeerd
• De onderneming heeft de rechten om de meerderheid van de voordelen van de SPE of SPV te verkrijgen en is daardoor blootgesteld aan de risico’s die met de activiteiten van de SPE of SPV worden gelopen
• De onderneming behoudt de meerderheid van de restrisico’s of eigenaarsrisico’s die verbonden zijn aan de SPE of SPV of verbonden aan de activa ter verkrijging van de voordelen uit die activiteiten

Per situatie moet worden gekeken of hiervan sprake is en geconsolideerd moet worden.

CV-constructie

Bij beleggingsinstellingen wordt veelal gebruik gemaakt van CV’s. Consolidatie van CV’s is in bepaalde gevallen aan de orde. Nagegaan moet worden of een onderneming ‘control’ heeft in deze CV-constructie. Bepalend daarbij is of de beherend vennoot (general manager) een belang heeft in de CV en hij niet kan worden ontslagen door de commanditaire vennoten (de limited partners). Is hiervan sprake dan heeft de beherend vernnoot ‘control’ en moet deze beherend vennoot de CV te consolideren.

Bundeling van onze specialismen en uw kennis

PricewaterhouseCoopers is specialist op het gebied van financiële verslaggeving en wereldwijd marktleider op het gebied van IFRS-conversie bij beleggingsinstellingen. Zowel vele grote als kleinere beleggingsinstellingen hebben we al met succes begeleid. We zijn hiertoe in staat doordat we onze uitstekende expertise op IFRS-gebied koppelen aan een beproefde methodiek en een pragmatische toepassing van de regels. We zijn vertegenwoordigd in de European Fund and Asset Management Association en hebben korte lijnen met de EU en met de IASB. Kennisoverbrenging van onze accountants, actuarissen, tax- en IT-specialisten op onze klanten en andersom is cruciaal. Samen met u zorgen we ervoor dat uw financiële verslaggeving volledig en juist is en voldoet aan alle wet- en regelgeving.

Samengevat

De conversie naar de nieuwe internationale rapportageregels IFRS heeft veel gevolgen voor de verslaggeving van beleggingsinstellingen. Een belangrijke implicatie betreft consolidatie door beleggingsinstellingen, zowel bezien vanuit oogpunt van de belegger als vanuit oorgpunt van de beleggingsinstellingen.

Wat kunt u van PricewaterhouseCoopers verwachten?

• Ondersteuning bij uw financiële verslaggeving en jaarrekeningen, inclusief uitgebreide toelichtingen
• Analyse uitvoeren op hoofdlijnen van de implicaties van IFRS
• Ondersteuning bij het ‘inbedden’ van IFRS in de organisatie
• Begeleiding bij de IFRS-conversie als u hiertoe nog niet verplicht was
• Trainingen verzorgen zowel op vaktechnisch gebied als op het gebied van projectmanagement
• Advisering bij actuariële en fiscale implicaties van IFRS