De voordelen van tegenwind

De huidige barre tijden herbergen ook pluspunten. Zo lijkt men zich weer bewust te worden van waar het bij goed ondernemerschap altijd om zou moeten gaan: het scheppen van meerwaarde voor alle betrokkenen.

Natuurlijk onderschat ik de omvang en intensiteit van de huidige recessie niet, maar ik betrap mezelf de laatste tijd steeds vaker op een gevoel van berusting, haast opluchting. De overtuiging dat dit alles onontkoombaar was, wordt steeds sterker. Gaandeweg kom ik tot de conclusie dat er ook onmiskenbare voordelen kleven aan de huidige situatie.

Een duidelijke herwaardering van het klassieke ondernemerschap is waarneembaar. Er is nu weer plaats voor ondernemers die zich zijn blijven richten op continuïteit van hun onderneming. Deze nieuwe helden beseffen als geen ander dat de succesbedrijven van morgen nu voor aanvallend beleid kiezen.

Beloning

Het is een feit dat ondernemingen die nu investeren in innovatie van processen, producten en diensten, hun inspanningen dubbel en dwars zien beloond. Onderzoek toont aan dat zij straks tot zeventig procent meer winstgroei incasseren en hun marktpositie aanzienlijk versterken.

Juist in recessietijden zijn veel strategische en tactische doelstellingen eenvoudiger te realiseren. Door gedaalde waarderingen van bedrijven en het gestegen aanbod van overgefinancierde ‘slachtoffers van het optimisme’, zijn overnames tegen veel aantrekkelijker voorwaarden te verwezenlijken. De onderneming die het eigen huis op orde heeft, de solvabiliteit goed heeft bewaakt en voldoende conservatief is gefinancierd, moet juist nu het overnamepad op om schaalgrootte bij te kopen en te internationaliseren.

Extra prikkel

De vraaguitval biedt een extra prikkel om marges te herstellen door (nog) slimmer te werken, om nieuwe markten aan te boren en om bestaande afnemers centraal te stellen. Zelfs de grootste concurrenten zijn intussen overtuigd dat ze elkaar nodig hebben.

Een ander voordeel is dat de arbeidsmarkt naar verwachting afkoelt. Mede door de huidige ontslaggolf naderen we volgens de prognoses een werkloosheidspercentage dat rond de vijf procent schommelt. Schreeuwen vakbondsbestuurders moord en brand over deze toename, arbeidsmarkteconomen prijzen het ontstaan van een ‘evenwichtswerkloosheid’.

Dodelijk

Op dit niveau is een dreigende loonspiraal van de baan, wat dodelijk zou zijn voor onze concurrentiepositie. Tegelijkertijd worden eindelijk vacatures opgevuld in vanouds schaarse beroepen en vaardigheden. En dat ook nog tegen betaalbare vergoedingen.

Werkt de crisis op deze vlakken louterend genoeg om het verlies aan kredietcapaciteit en internationale handel in ieder geval voor een deel te compenseren, voor mij persoonlijk heeft ze nog een ander bijzonder positief effect. Overal om me heen zie ik mensen die zich, veel meer dan voorheen, bewust lijken van waar het bij goed ondernemerschap altijd om zou moeten gaan: het scheppen van meerwaarde voor alle betrokkenen. Dus voor werknemers, leveranciers, afnemers en het zittende management en aandeelhouders. Ten opzichte van nog maar een paar maanden terug vind ik deze terugkeer naar (te) lang vergeten waarden, pas echt duurzame winst.

- Peter Jongerius is werkzaam als accountant bij PricewaterhouseCoopers en voortrekker van de praktijk voor private companies.