PricewaterhouseCoopers'ın araştırmasına göre 2005'te metal sektöründeki 35 milyar dolarlık 250 birleşmenin
yarısı gelişmekte olan ekonomilerde yaşandı. Erdemir'in yaklaşık 3 milyar dolarlık özelleşmesi sektörün en büyük 2. işlemi oldu. Önümüzdeki dönemde küresel rekabette Türk metal şirketlerini de yeni birleşmeler bekliyor.
Uluslararası denetim, vergi ve danışmanlık şirketi PricewaterhouseCoopers'ın
(PwC) araştırmasına göre geçtiğimiz yıl çelik başta olmak üzere metal
sektöründe faaliyet gösteren küresel şirketlerin gerçekleştirdiği birleşme
ve satın almalar 35 milyar doları buldu. PwC Global Metal Sektöründe Birleşme
ve Satın Almalar Raporu'na göre (Forging Ahead) iki yıldır 30 milyar doları aşan satın
alma ve birleşmenin gerçekleştiği metal sektöründe birleşmeler artarak
devam edecek. 2006 yılında gerçekleşen dünyanın en büyük çelik üreticisi
Arcelor'un birleşmesi bu öngörüyü doğrular nitelikte. 2005 yılında metal
sektöründeki 35 milyar doları bulan 250 birleşme ve satın alma işlemi
gerçekleşti. 2004 yılındaki 166 birleşme ve satın alma işleminde ise 37
milyar dolarlık bir hacim yakalanmıştı.
Erdemir 2. en büyük satın alma
Geçtiğimiz yıl çelik sektöründeki en büyük satın alma işlemi Ukraynalı
KyvoriznStal'in yüzde 93,02 hissesini 4,6 milyar dolara alan Mittal Steel
tarafından gerçekleştirildi. OYAK Grubu'nun özelleştirme ile Erdemir'in
yüzde 49,29'luk hissesini 2,9 milyar dolara alması en büyük ikinci işlem
oldu. PwC Türkiye Kurumsal Finansman Hizmetleri Lideri Orhan Cem, üretim
kapasitesi bakımından dünya çelik şirketleri arasında 11. sırada olan
Erdemir'in satış işleminin değeri konusunda görüşlerini şöyle dile getiriyor:
"Erdemir'in geçtiğimiz yılsonunda gerçekleştirilen özelleştirmesi Türkiye'deki
en büyük satın alma işlemlerinden biri olduğu gibi dünya çelik sektöründe
de 2005 yılında gerçekleşen en büyük 3 satın alma işlemi arasında yer
aldı. Ton başına ödenen fiyatın en yüksek fiyat seviyelerinden biri olması
da şirketin stratejik önemini ortaya koyar nitelikte." Türkiye'nin dünya
çelik piyasasında hem iç piyasa koşulları açısından hem de ithalat ve
ihracatı açısından önemli olduğunu belirten Cem, önümüzdeki süreçte sektörün
yeniden yapılanarak gücünü ortaya çıkarması ve böylece Türkiye'nin ağırlığının
artarak devam etmesi gerektiğini söylüyor.
Türkiye 2005 yılında 20,9 milyon ton ham çelik üretimi ile toplam 1,1
milyar tonluk dünya liginde 11. sırada yer aldı. 2006 yılında da 23 milyon
tonluk üretim ile Türkiye'nin sıralamadaki yerini koruması bekleniyor.
Kişi başına çelik tüketimi ise son beş yılda 200 kg dan 275 kg'ye kadar
ulaşırken 2006'da yaklaşık 300 kg olması bekleniyor. PwC Türkiye Denetim
Hizmetleri direktörlerinden Fikret Sebilcioğlu, Erdemir özelleştirmesinin
ilk üç içerisinde yer almasının tesadüf olmadığını söylüyor: "Türk demir
çelik sektörü, hammadde ve yassı ürünlerle ilgili yarı mamul tedarikinde
ithalata, uzun ürünlerde de ağırlıklı olarak ihracata bağımlı ve bu koşullar
sektörde piyasa mekanizmasının tam olarak işlemesini gerektiriyor. Çin
gibi ülke bazında ve Mittal-Arcelor örneğindeki gibi firmalar bazında
yaşanan yoğunlaşmalar ileriki yıllarda piyasalarda oluşabilecek dengeler
konusunda ipuçları veriyor. 2005'te Çin'in net ihracatçı olması ile küresel
piyasalarda arz fazlasından kaynaklanan fiyat baskısı Türk şirketlerini
olumsuz yönde etkiledi. Türk şirketlerinin dünya piyasalarında meydana
gelen bu değişimlere nasıl ayak uyduracağı sektör yöneticilerin ajandalarında
üst sıralarda yer alıyor."
Bu gelişmeler doğrultusunda, Orhan Cem de özellikle büyük birkaç uzun
mamul üreticisinin birleşmesi ve toplam üretimde yoğunluk sağlamanın piyasa
koşullarına hızlı cevap vermek açısından önem taşıdığını vurguluyor. Türkiye'de
önümüzdeki dönemde birleşme ve satın almaların yaşanabileceğini söyleyen
Cem, şunları dile getiriyor: "Erdemir'in özelleştirilmesi sırasında potansiyel
alıcılarından birinin de TOBB koordinasyonunda bir araya gelen 34 Türk
sanayicisi olduğunu hatırlarsak, Türk şirketlerinin uygun ortam olduğunda
sinerji yaratmak için nasıl bir araya gelebileceğini görebiliriz."
Gerçek anlamda ilk küresel çelik üreticisi
Dünyanın en büyük çelik üreticisi Mittal Steel ve ikinci sırada yer alan
Arcelor'un birleşmesi ile yaklaşık 55 milyar euro ciro ve 100 milyon ton
üretim kapasitesine sahip gerçek anlamda ilk küresel çelik üreticisi ortaya
çıktı. Bu birleşmenin dünya çelik sektöründeki etkilerinin önümüzdeki
dönemde görülmesiyle yeni birleşme-satın almaları tetikleyeceği öngörülüyor
Tablo
1: Metal Sektöründeki en büyük 10 birleşme ve satın alma
Tablo
2: Ton başına ödenen fiyatlar
