PricewaterhouseCoopers tarafından Avrupa Komisyonu için hazırlanan araştırmaya göre Avrupa Birliği ülkelerinde çalışanlar kendi ülkelerinin dışına çıkmıyor. Avrupalılar başka ülkede çalışmak istemediği için şirketler bazı operasyonlarını ihtiyaç duydukları işgücünün olduğu ülkeye taşıyor.
Uluslararası denetim, vergi ve danışmanlık şirket PricewaterhouseCoopers (PwC) tarafından hazırlanan “Managing Mobility Matters 2006” (İşgücü Hareketliliği Yönetimi 2006) raporuna göre, Avrupa’da işgücü hareketliliği beklentilerin aksine düşüş gösteriyor.
Avrupa Birliği (AB) 2000 yılında başlatılan Lizbon Stratejisi ile 2010 yılına kadar dünyanın en dinamik ve rekabet gücü en yüksek pazarı olma hedefini ortaya koydu. Strateji ile hedeflenen işgücü hareketliliğinin tam anlamıyla sağlanması durumunda, işverenler de uygun maliyetlerle ihtiyaç duydukları çalışanlara ulaşma şansını yakalayacaklardı. Ancak İskandinav ülkeleri, İrlanda ve İngiltere dışında AB’de işgücünün hareketliliği çok düşük düzeyde kaldı.
Avrupalıların sadece yüzde 5’i kendi ülkesi dışında iş başvurusunda
bulunuyor
PwC’nin raporuna katılan 14 ülkeden 445 işverenin üçte biri 2006 yılında yönetim düzeyinde ve nitelikli işgücü gerektiren pozisyonlar için diğer AB ülkelerinden başvuru kabul ettiklerini ancak yapılan başvuruların sadece yüzde 5’inin kendi ülkeleri dışından geldiğini belirttiler.
AB’de işgücü hareketliliğinin önüne geçen unsurlar arasında dil sorunu önemli bir engel teşkil ediyor. Vergi, sağlık sistemlerindeki farklılıklar; AB genelinde geçerli istihdam düzenlemesinin eksikliği ve işgücü niteliklerinin başka ülkelerde de tanınmasına ilişkin ortak sistemin olmayışı, Avrupalı profesyonelleri diğer ülkelerde çalışmaktan vazgeçiren başlıca unsurlar. Ayrıca, eşlerin iş sahibi olması, konaklama ve çocuklara eğitim sağlanması gibi imkanların olmaması da çalışanların kendi ülkesinin dışına çıkmasını engelliyor.
Rapora göre, diğer ülkelerde çalışma konusunda kamuoyu yeterince bilinçlendirilmiyor. Bu nedenle Avrupa toplumları kendi ülkeleri dışında meslek edinmenin ve çalışmanın oldukça zorlu bir süreç olduğunu düşünüyor. İşgücü hareketliliğinin artırılması için üye ülkelerin ve işverenlerin bu konuya ağırlık vererek toplumu bilgilendirmesi gerekiyor.
Durum 2001’e göre daha kötü
Avrupa Komisyonu’nun “2006 İşgücü Hareketliliği Yılı” girişimi dolayısıyla kısmi fon desteği verdiği “Managing Mobility Matters 2006” araştırması PwC’nin aynı şekilde 2001 yılında yaptığı araştırmanın devamı niteliğinde. O yıllarda AB ekonomisi hızlı büyüme gösterirken çalışanların yeni fırsatlar yakalaması Avrupa’nın öncelikleri arasında yer alıyordu. Bugün ise görünüm çok farklı. AB daha yavaş büyüyor ve rekabet baskısı iş dünyası için daha önemli hale geldi. AB’deki şirketlerin yüzde 27’si Avrupa pazarında işgücü maliyetlerinin işlerini önemli ölçüde etkilediğini söylerken bu oran 2001 yılında sadece yüzde 4’tü. Buna rağmen 2006’de şirketlerin sadece yüzde 13’ü (2001, yüzde 21) yurtdışından gelen çalışanlara işe alım sürecinde kolaylık gösteriyor.
PwC Avrupa İnsan Kaynakları Yönetimi Lideri Kevin Delany işgücü hareketliliğinin sınırlı kalması nedeniyle şirketlerin de farklı hareket etmeye başladıklarını belirtiyor: “2001 yılında şirketler, çalışanların kendi niteliklerine yüksek talebin olduğu ülkelere yönelmesini bekliyorlardı. Ancak işgücü hareketliliğinin yeterli düzeyde olmaması nedeniyle bazı şirketlerin belirli operasyonlarını ‘outsourcing’ ve ‘offshoring’ ile kendileri için doğru insanların olduğu ülkelere aktardığını görüyoruz.”
Yabancıların istihdam edilmesi doğru nitelikteki kişilere ulaşmak açısından önem taşıyor. Yabancı çalışan istihdam eden işverenler genel olarak bu kişilerin performanslarından memnun olduklarını söylüyor. Şirketlerin çoğunluğu yabancı çalışanların mevcut çalışanlarına kıyasla daha istekli ve çok çalıştıkları görüşünde. Ankete katılanların yüzde 33’ü yabancı çalışanlarla müşteri hizmetlerinin geliştiğini belirtirken bu oran 2001’de yüzde 21’di.
Kevin Delany, hazırladıkları raporla mevcut durumun tespiti ve alınması gereken önlemleri ortaya koymayı amaçladıklarını dile getiriyor: “Burada sorulması gereken soru Lizbon hedeflerinin fazla iyimser ya da gerçek dışı olup olmadığı. Avrupa’da tüm iş dünyası artan işgücü hareketliliğinden fayda sağlayacaktır. Bu araştırma Komisyon’un ve işverenlerin engelleri anlamalarına yardımcı olmak amacıyla yapıldı. Farklı ülkelerde çalışmak ve yaşamak konusunda kolayca ulaşılabilecek bilgilerin sağlanması gibi üye devletler düzeyinde ciddi adımların atılması gerekiyor. Şu anda süreç korkutucu ve bazen karmaşık olabiliyor. Başka ülkelerden istihdam sağlamak isteyen şirketlerin de yabancı çalışanlara vergi ve istihdam sistemleri konusunda bilgi vererek konaklama ve çocukların eğitimi gibi konularda destek vermesi gerekli.”
