Sjónarhorn stjórnenda

Virðisauki í endurskoðun

Í flóknu rekstrarumhverfi dagsins í dag eru gerðar miklar kröfur til stjórnenda og hæfni þeirra til að auka verðmæti fyrirtækja sinna. Innra eftirlit með áherslu á áhættumat og aðferðir stjórnenda við að ná settum markmiðum hefur því aukið vægi í nútíma stjórnunarháttum. Breytt áhersla í endurskoðun getur hjálpað stjórnendum að byggja upp öflugt stjórnendabókhald og stuðlað þannig að skilvirkum rekstri.

1. Endurskoðun er ekki bara endurskoðun
2. Virðisauki í endurskoðun
3. Endurskoðun og efling stjórnendabókhalds
4. Breyttar endurskoðunaraðferðir

Endurskoðun er ekki bara endurskoðun
Meginhlutverk endurskoðanda hefur verið skilgreint sem athugun á fjárhagslegum upplýsingum í þeim tilgangi að láta í ljós óháð álit á þeim. Álit endurskoðanda sem fram kemur í áritun hans á reikningsskilin eykur áreiðanleika reikningsskilanna og auðveldar lesendum ársreikninga að taka ákvarðanir á grundvelli þeirra. Þrátt fyrir að reikningsskil fái ákveðinn gæðastimpil við endurskoðun má ekki líta á endurskoðun sem staðlaða vöru sem kaupa má nánast hvar sem er, einungis á mismunandi verði. Aðferðir við endurskoðun eru margvíslegar og misgagnlegar eigendum og stjórnendum fyrirtækja.

 

Virðisauki í endurskoðun
Fjárfestar gera sífellt auknar kröfur til stjórnenda um að vera framsæknir og geta brugðist við ófyrirséðum aðstæðum með litlum fyrirvara. Gerðar eru kröfur um tímanlegar upplýsingar sem hægt er að leggja til grundvallar mati á árangri og ekki síður framtíðarhorfum fyrirtækja. Eigendur og stjórnendur hafa því yfirleitt lítinn áhuga á endurskoðun sem beinist að nokkurra mánaða gömlum tölum, jafnvel þó þær teljist mjög áreiðanlegar og hafi staðist lögbundna endurskoðun. Athygli þeirra beinist að því að auka raunverulegt markaðslegt verðmæti síns fyrirtækis, ekki einungis bókhaldslegt verðmæti þess. Hefðbundin endurskoðun hefur hins vegar aðallega beinst að því síðarnefnda.

Auknar og breyttar kröfur munu hins vegar án efa leiða til þess að sérfræðingar eins og endurskoðendur þurfa nú að bregðast við breyttu viðskiptaumhverfi. Jafnframt því að sannreyna áreiðanleika upplýsinga sem birtar eru notendum reikningsskila, munu eigendur og stjórnendur gera kröfur um breyttar endurskoðunaraðferðir í takt við nýja tíma, þannig að fyrirtækin, eigendur og stjórnendur hafi virðisauka af störfum endurskoðenda.

Endurskoðendur þurfa að setja sig í spor eigenda og lykilstjórnenda. Þeir þurfa að skilja vel rekstrarumhverfi fyrirtækjanna, stefnu þeirra og markmið. Endurskoðendur eiga að geta verið stjórnendum innan handar við að skilgreina, hafa eftirlit með og stjórna þeim áhættuþáttum sem hugsanlega gætu ógnað stefnu og markmiðum fyrirtækjanna án þess þó að rýra traust markaðarins á þeim sem óháðum sérfræðingum. Þannig getur endurskoðunin verið eigendum og stjórnendum afar mikilsverð.

 

Endurskoðun og efling stjórnendabókhalds
Stjórn og stjórnendur fyrirtækis bera ábyrgð á því að innra eftirlit þess sé virkt og þar með að stjórnun helstu áhættuþátta í rekstrinum sé skilvirk. Stjórn og stjórnendur bera einnig ábyrgð á framsetningu ársreiknings og áreiðanleika reikningsskila. Forsenda þess að innra eftirlit sé skilvirkt og að reikningskilin séu áreiðanleg er öflugt stjórnendabókhald, þ.e. að stjórnendur fái tímanlega réttar og nákvæmar upplýsingar um reksturinn eins og hann er á hverjum tíma.

Mikilvægur hluti endurskoðunar beinist að innra eftirliti og mati á virkni þess. Ýmsum aðferðum má beita til þess að meta innra eftirlit en með því að nálgast innra eftirlit fyrirtækis út frá sjónarhorni eigenda og stjórnenda, m.a. áhættumati þeirra og eftirliti með rekstrinum, geta endurskoðendur veitt fyrirtækinu mikilsverða aðstoð. Endurskoðendur yfirfara lykilupplýsingar og -skýrslur með stjórnendum og skoða hvort reksturinn sé að skila tilætluðum árangri. Farið er yfir helstu þætti sem gætu valdið því að markmið fyrirtækis náist ekki og í framhaldi af því byggt upp öflugt innra eftirlit til að jafna út slíka áhættuþætti eða stjórna þeim.

 

Breyttar endurskoðunaraðferðir
Hér að ofan hefur verið fjallað lauslega um nýja nálgun við endurskoðun ársreikninga fyrirtækja. Hlutverk endurskoðandans er eftir sem áður að láta í ljós óháð álit á fjárhagslegum upplýsingum fyrirtækis en með breyttum endurskoðunaraðferðum

Áður fyrr fólst vinna endurskoðandans að miklu leyti í fylgiskjala- og gagnaendurskoðun. Nú beinist endurskoðunin meira að innra eftirliti með áherslu á stjórnendaupplýsingar og því hvernig fyrirtækinu er stjórnað. Endurskoðunin beinist einnig að því að tengja saman stjórnendabókhald og hefðbundið fjárhagsbókhald og getur endurskoðandi með því gefið óháð álit á almennum reikningsskilum fyrirtækis. Með þessari nýju nálgun ætti endurskoðun reikningsskila að vera mun meira virðisaukandi fyrir fyrirtækin en áður.

 

 

Nánari upplýsingar veitir
Sigrún Guðmundsdóttir