PwC heeft in opdracht van de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen (OPF) onderzoek gedaan naar de kosten en baten van ondernemingspensioenfondsen. Het onderzoek is mede verricht naar aanleiding van de discussie over de hogere uitvoeringskosten van ondernemingspensioenfondsen.
Vertrouwen, betrokkenheid en deskundigheid
Uit dit onderzoek naar de kosten en baten van ondernemingspensioenfondsen blijkt dat hoe groter het pensioenfonds is, hoe lager de uitvoeringskosten per deelnemer zijn. In verhouding hebben vooral kleinere ondernemingspensioenfondsen hogere uitvoeringskosten. De baten van ondernemingspensioenfondsen zijn onderzocht met literatuuronderzoek en een survey onder de stakeholders van ondernemingspensioenfondsen. Belanghebbenden van ondernemingspensioenfondsen geven aan dat zij vertrouwen, betrokkenheid, deskundigheid en bereikbaarheid het belangrijkst vinden aan een pensioenuitvoerder. Over deze elementen zijn ze ook het meest tevreden bij hun ondernemingspensioenfonds. Opvallend is dat men de uitvoeringskosten minder belangrijk vindt.
Kleinere ondernemingspensioenfondsen hebben wel meer moeite met het vinden van voldoende deskundige mensen voor het bestuur en andere organen. Uit het onderzoek blijkt ook dat belanghebbenden van die fondsen - werknemers, werkgevers, gepensioneerden en bestuursleden - gemiddeld tevreden zijn met hun ondernemingspensioenfonds.
Het aantal ondernemingspensioenfondsen daalt al jaren en een verdere daling wordt voorspeld. Maar het beeld dat ondernemingspensioenfondsen gedoemd zijn om te verdwijnen, is onjuist. De daling betreft vooral de zeer kleine ondernemingsfondsen. Het totaal aantal werknemers dat bij ondernemingspensioenfondsen is verzekerd, blijft stabiel.
Ondernemingspensioenfondsen kunnen baat hebben bij vormen van samenwerking
Kleinere en middelgrote ondernemingspensioenfondsen staan wel onder druk door een aantal ontwikkelingen, zoals de snel toegenomen wetgeving en eisen aan deskundigheid en professionaliteit.
Pensioenfondsen kunnen op diverse manieren hun krachten bundelen. Samenwerking is mogelijk op allerlei terreinen, zoals de uitvoering van het vermogensbeheer, bestuursondersteuning, de administratie, bepaalde vormen van (collectieve) herverzekering of meer operationele zaken. Voor kleinere en middelgrote ondernemingspensioenfondsen zijn vormen van samenwerking en schaalvergroting een reële optie voor de toekomst. De ontwikkeling van nieuwe alternatieven, zoals een Gemeenschappelijk Bestuursbureau, de mogelijkheid om meerdere ondernemingen te laten aansluiten bij één ondernemingspensioenfonds en een Algemene Pensioeninstelling (API), moet hiervoor worden gestimuleerd. Belangrijke voorwaarden hierbij zijn aanpassing van het groepscriterium in de Pensioenwet en het mogelijk maken van ringfencing (het werken met afgescheiden vermogens).
