90% van de Belgische familiale ondernemingen verwacht voor de komende 12 maanden een marktomgeving die minstens even gunstig is als de huidige. 88% investeert dan ook even veel of meer. Het overgrote deel van de ondernemers heeft het volste vertrouwen in het eigen concurrentievermogen, ten opzichte van de marktleiders in de relevante sector. Topprioriteit is de eigen organisatie of een reorganisatie. Verontrustend is wel dat bijna de helft van de bevraagden geen enkele regeling heeft getroffen voor de opvolging. Dat zijn enkele conclusies uit een nieuwe studie van PricewaterhouseCoopers.
PwC’s Adviesgroep Familiale Ondernemers heeft de aspecten bestudeerd waarin de familiale onderneming wezenlijk verschilt van andere spelers op de markt. Een 100-tal Belgische familiale bedrijven werd bevraagd, kleine en middelgrote. 38% van de respondenten heeft een jaaromzet van minder dan 50 miljoen euro (waarvan 18% minder dan 10 miljoen euro). 52% stelt minder dan 250 mensen tewerk (waarvan 32% minder dan 50 werknemers).
84% van de bevraagde ondernemers kende de voorbije 12 maanden een stijgende vraag. Ook de winstgevendheid steeg voor het gros van de familiale ondernemingen: bij 62%. 60% denkt dat de waarde van het orderboekje in de komende 12 maanden zal stijgen, 32% dat deze constant zal blijven. Dit komt nog altijd neer op optimisme bij 92% van de respondenten. De belangrijkste sterke punten waarmee men van plan is om buitenlandse concurrenten te overtroeven, zijn technische expertise en de kracht van de klantenrelatie. Flexibiliteit ziet men niet als een kwaliteit; de bescheiden Belg doet hiermee zijn reputatie alle eer aan.
Ongeveer de helft van de ondernemers heeft qua managementopvolging nergens in voorzien. 29% zegt zelfs niet op de hoogte te zijn van de successierechtelijke consequenties van zijn/haar overlijden. 42% van de ondernemers heeft wel procedures vastgelegd om conflicten tussen familieleden op te lossen, wat meer is dan verwacht. 43% van de bedrijven die zulke procedures hebben, verkiest in een conflictsituatie de hulp van een (onafhankelijke) bemiddelaar, eerder dan bijvoorbeeld die van een familieraad.
“Het is verontrustend als men weet welk gebrek er is aan planning om te voorzien in een passende opvolging voor wanneer iemand van het management met pensioen gaat of zich vroegtijdig uit het bedrijf terugtrekt”, zegt Wilfried D’haese, vennoot bij PwC. “Een lid van het managementteam kan altijd onverwacht wegvallen. Dit legt dan ook een zware hypotheek op de toekomst van de onderneming”, aldus nog D’haese.
De belangrijkste uitdaging voor de Belgische familiale onderneming betreft haar organisatie/een reorganisatie (38%). De aanwerving van geschoold personeel deelt de tweede plaats met de prijzen, levering en kwaliteit van grondstoffen (30%). Bezorgdheid over winstmarges volgt op de voet (28%). Qua investeringen ligt de topprioriteit bij HR en opleiding (voor niet minder dan 84% van de respondenten). Opvallend is eveneens dat voor Belgische familiale ondernemingen ook investeringen in R&D en productie een prioriteit vormen (telkens 58%).
Slechts 14% van de respondenten ziet de eigen onderneming binnen de eerstkomende 5 jaar in andere handen overgaan. Voor een minderheid blijft ze wellicht wel in de familie. Maar de meeste respondenten verkiezen een private-equityfonds als nieuwe eigenaar.
PricewaterhouseCoopers ( www.pwc.com ) levert sectorgerichte diensten op het vlak van audit, fiscaliteit en adviesverlening om het publieksvertrouwen te versterken en extra waarde voor cliënten en hun stakeholders te creëren. Meer dan 146.000 mensen in de 150 landen waarin ons netwerk is ontplooid, delen hun ideeën, ervaring en oplossingen om tot nieuwe gezichtspunten te komen en praktisch advies te geven.
'PricewaterhouseCoopers' verwijst naar het netwerk van firma’s die deel uitmaken van PricewaterhouseCoopers International Limited. Elke firma is een afzonderlijke en onafhankelijke juridische entiteit.
Informatie voor de redacties:
‘Inzicht in familiaal ondernemerschap anno 2007-2008’, het rapport van de hier besproken studie, is te vinden op: www.pwc.be vanaf 28 november.
Het kan verkregen worden op eenvoudige aanvraag: