Hoe voldoet u aan de eisen voor sturing, beheersing, toezicht en verantwoording?
Zorginstellingen voelen de maatschappelijke plicht brede verantwoording af te leggen over de besteding van afgedragen belastingen en premies hebben bij uitstek een maatschappelijke rol. De nieuwe Zorgbrede Governance Code en de Wet Toezicht Zorginstellingen worden dan ook breed gedragen en als hoognodig beschouwd. Hoe geeft u op praktische wijze invulling aan de corporate governance-regels? Hoe zorgt u ervoor dat de kwaliteit verbetert van de bestuurlijke inrichting, interne beheersing, integriteit, transparantie naar belanghebbenden, het toezicht hierop en het afleggen van verantwoording over het uitgeoefende toezicht?
Zorgbrede Governance Code
De Zorgbrede Governance Code is een samenbundeling van moderne en inmiddels breed gedragen algemene opvattingen binnen de zorg over goed bestuur, toezicht en verantwoording. Een belangrijk element van het model is de striktere scheiding tussen de uitvoerende en toezichthoudende functies en de verdere professionalisering van de relatie. Het model beschrijft de benodigde kwaliteit en competenties van de Raad van Bestuur (RvB) en van de Raad van Toezicht (RvT) die de RvB controleert en met raad en daad ter zijde staat. De leden van de RvT zijn bij voorkeur deskundigen op verschillende terreinen die geen persoonlijke of werkgerelateerde binding met de zorginstelling hebben. Een Raad van Beheermodel is volgens de Zorgbrede Governance Code niet geschikt, omdat de noodzakelijke distantie voor de toezichthouder ontbreekt en de samenstelling van een dergelijk bestuur vaak maatschappelijk onevenwichtig is.
Overleg met belanghebbenden, recht van enquête, externe accountant
Verder schrijft de Zorgbrede Governance Code voor dat de zorgorganisatie in overleg treedt met relevante belanghebbenden zoals gemeentes, ZBO’s, VWS en patiënten- of cliëntenvertegenwoordigingen. Aan ten minste een van de in de statuten nader omschreven belanghebbenden wordt het recht van enquête toegekend. Dit geeft toegang tot de Ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam, die bij een vermoeden van wanbeleid een onderzoek kan instellen. Verder beschrijft de Zorgbrede Governance Code de relatie met de externe accountant. Zo dient de externe accountant qua persoon periodiek gewisseld te worden. De externe accountant moet bij voorkeur geen advieswerkzaamheden voor de zorgorganisatie verrichten en als dat toch gebeurt, dient daarover verslag te worden gedaan in het jaarverslag.
Wet Toelating Zorginstellingen
De nieuwe Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) die op 1 januari 2006 in werking is getreden stelt transparantie-eisen voor de bestuursstructuur en toezicht aan zorginstellingen. De WTZi vervangt de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV), de Tijdelijke Verstrekkingenwet maatschappelijke dienstverlening (TVWMD) en de bepalingen over de toelating in de Ziekenfondswet (Zfw) en AWBZ. De WTZi stelt dat de leden van het toezichthoudend orgaan geen directe belangen mogen hebben bij de instelling. Ook zijn nadere eisen gesteld aan de jaarverslaglegging door zorginstellingen. Hierin dient een apart governance-hoofdstuk opgenomen te worden met verantwoordingsbepalingen over de bestuursstructuur, het interne risicobeheersings- en controlesysteem en bezoldiging. Zorginstellingen die toegelaten willen worden krachtens de WTZi dienen aan deze eisen te voldoen; instellingen die al voor de ingangsdatum van de WTZi zijn toegelaten moeten op korte termijn aan de transparantie-eisen voldoen.
Integriteitsbeleid
Corporate governance en maatschappelijke verantwoording gaat in de eerste plaats over transparantie. Door openheid te geven, hebben belanghebbenden beter zicht op de prestaties van de instelling. Integriteit, het naleven van de professionele waarden en normen, is hierbij een voorwaarde. Belangrijk voor het succes van integriteitsborging via een gedegen integriteitbeleid zijn de verankering en cultuur- en gedragsverandering in de zorginstelling via gedragscodes.
Prestatiesturing en risicomanagement
Bovendien vragen de Zorgbrede Governance Code en de WTZi om een gestructureerde aanpak van risicomanagement en prestatiesturing en verantwoording daarover naar de RvT. Door prestaties te monitoren en toetsen krijgt een organisatie inzicht in de mate waarin de vastgestelde doelen worden bereikt. Om op prestaties te kunnen sturen worden de succesfactoren onderzocht: welke factoren dragen het meest bij aan het realiseren van de doelstellingen. In het risicobeheersingsproces wordt onderzocht welke factoren deze succesfactoren het meest in de weg staan. Inzicht in succesfactoren en risico’s stelt u in staat te sturen.
Corporate governance-model
Met het oog op alle commerciële, regulatoire en (geo)politieke veranderingen en strengere governance- en risicobeheersingseisen is het belangrijk om te zorgen voor een geïntegreerd corporate governance-model en een effectieve risicobeheersing. Oplossingen die zorgen voor het realiseren en aantonen van integriteit, deskundigheid, integere bedrijfsvoering, financiële zekerheid en transparantie.
Ondersteuning
PricewaterhouseCoopers ondersteunt u graag in het groeiproces van het realiseren van excellent integriteitbeleid en maatschappelijke verantwoording. Onze specialisten hebben ruime ervaring met gedragscodes en cultuur-veranderingsprojecten, zowel binnen de gezondheidszorg als daarbuiten. Tevens zijn we betrokken bij verschillende initiatieven, waarbij criteria worden ontwikkeld voor maatschappelijke verantwoording van instellingen binnen de gezondheidszorgsector.
Samengevat
Zorgorganisaties die op effectieve wijze een geïntegreerd corporate governance-model en risicobeheersing implementeren kunnen integriteit, deskundigheid, integere bedrijfsvoering, financiële zekerheid en transparantie waarborgen.
Wat kunt u van PricewaterhouseCoopers verwachten?
- Ondersteuning bij de inrichting van bestuur en bedrijfsvoering conform de governanceregels
- Hulp bij de opstelling en implementatie van een integriteitsbeleid met behulp van een speciaal model
- Advies over het opstellen en implementeren van een gedragscode
- Advies over risicomanagement en prestatiesturing
- Ondersteuning bij het opstellen en implementeren van een geïntegreerd corporate governance-model
